Tọa lạc trên mũi đất Bennelong bên cạnh cảng Sydney, Nhà hát Opera Sydney là một trong những công trình kiến trúc dễ nhận biết nhất trên thế giới. Những mái vòm trắng vươn cao đặc trưng đã trở thành biểu tượng của nước Úc và nền kiến trúc hiện đại.
Tuy nhiên, phía sau vẻ ngoài ấn tượng ấy là một câu chuyện đáng kinh ngạc về tham vọng, những thách thức kỹ thuật, trở ngại sáng tạo và tầm nhìn vượt thời đại.
Ý tưởng táo bạo giành chiến thắng trong cuộc thi thiết kế
Kiến trúc sư người Đan Mạch Jørn Utzon vẫn còn là một cái tên khá xa lạ khi gửi bản thiết kế của mình đến cuộc thi kiến trúc quốc tế vào năm 1956. Những bản phác thảo của ông táo bạo, khác thường và suýt bị bỏ qua trong quá trình chấm chọn. Kiến trúc sư gốc Phần Lan – Mỹ Eero Saarinen đã nhiệt tình ủng hộ thiết kế này và giúp nó thu hút sự chú ý của hội đồng giám khảo. Khi mới 38 tuổi, Utzon đã giành chiến thắng trong cuộc thi.
Đề bài yêu cầu xây dựng một khán phòng lớn có sức chứa 3.000 người cùng một khán phòng nhỏ dành cho 1.200 người, phục vụ các buổi biểu diễn opera, hòa nhạc, múa ba lê và các bài diễn thuyết. Utzon đã đưa ra một ý tưởng phi thường, khác biệt hoàn toàn so với mọi công trình từng được thực hiện trước đó. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất là chưa ai biết làm thế nào để biến ý tưởng ấy thành hiện thực.
Xây dựng điều tưởng chừng không thể
Công ty kỹ thuật Ove Arup và các cộng sự đã chấp nhận thử thách mà nhiều người cho là bất khả thi. Trong suốt bốn năm, đội ngũ kỹ sư đã nghiên cứu tới mười hai phương án kết cấu khác nhau trước khi tìm ra lời giải đột phá: mỗi mái vòm sẽ được tạo thành từ các phân đoạn của một hình cầu có đường kính 75 mét. Khám phá hình học này vào năm 1961 đã biến một ý tưởng đầy tính viễn tưởng thành kế hoạch xây dựng khả thi.
Riêng phần mái đã mất tám năm để hoàn thiện. Những viên gạch men đặc biệt được phát triển riêng cho công trình, và ngày nay có tổng cộng 1.056.006 viên gạch men màu trắng bóng và kem mờ được sản xuất tại Thụy Điển phủ kín các mái vòm. Chúng được sắp xếp theo hoa văn hình chữ V tinh tế, tạo nên hiệu ứng thị giác thay đổi liên tục tùy theo ánh sáng và góc quan sát.
Những kịch tính phía sau hậu trường
Quá trình thi công diễn ra vô cùng khó khăn. Công trình được khởi công khi nhiều chi tiết thiết kế vẫn chưa hoàn thiện, dẫn đến hàng loạt vấn đề kết cấu nghiêm trọng trong giai đoạn đầu. Một số cột đỡ của phần bệ công trình thậm chí phải phá bỏ và xây dựng lại hoàn toàn.
Năm 1966, sau nhiều bất đồng kéo dài liên quan đến kinh phí và định hướng sáng tạo, Utzon quyết định từ chức và rời khỏi Úc. Ông không bao giờ quay trở lại để chứng kiến công trình hoàn thành.
Sau đó, ba kiến trúc sư đến từ Sydney tiếp quản dự án và hoàn thiện phần nội thất. Trong giai đoạn này, nhiều điều chỉnh về âm học đã được thực hiện, bao gồm việc thay đổi thiết kế nhằm tăng số lượng ghế ngồi trong khán phòng hòa nhạc chính. Tuy nhiên, những quyết định đó về sau cũng vấp phải không ít chỉ trích từ các chuyên gia âm học.
Tham quan Nhà hát Opera Sydney
Lưu trú
- Khách sạn cao cấp ven cảng gần khu vực Circular Quay: khoảng 230–450 USD hoặc cao hơn mỗi đêm.
- Khách sạn tầm trung: khoảng 120–190 USD mỗi đêm.
- Nhà nghỉ bình dân và ký túc xá: khoảng 30–80 USD mỗi đêm.
Ẩm thực
- Quán cà phê và điểm ăn uống bình dân gần Circular Quay: khoảng 10–20 USD mỗi bữa.
- Nhà hàng tầm trung: khoảng 20–40 USD mỗi người.
- Nhà hàng cao cấp: khoảng 50–100 USD hoặc hơn mỗi người.
Di chuyển
- Tàu hỏa từ sân bay đến trung tâm Sydney: khoảng 13–16 USD.
- Phà công cộng trên cảng Sydney: khoảng 5–7 USD.
- Vé xe buýt và tàu điện: khoảng 2–6 USD.
- Taxi từ sân bay Sydney đến Circular Quay: khoảng 30–45 USD.
Bất chấp nhiều năm đối mặt với những thách thức kỹ thuật, khó khăn trong thiết kế và vô số trở ngại trong quá trình thi công, Nhà hát Opera Sydney cuối cùng đã trở thành một trong những thành tựu kiến trúc được ngưỡng mộ nhất thế giới. Được UNESCO công nhận là kiệt tác sáng tạo của nhân loại, công trình tiếp tục đón hàng triệu du khách mỗi năm và là sân khấu của những chương trình nghệ thuật đẳng cấp quốc tế. Điều từng bị xem là không thể đã trở thành biểu tượng trường tồn của sự đổi mới, khát vọng nghệ thuật và vị thế toàn cầu của thành phố Sydney.
