Có một khoảnh khắc rất đặc biệt ở Manhattan, khi đi bộ dọc phố 42 về phía đông vào cuối buổi chiều, ánh nắng chiếu vào phần đỉnh của tòa Chrysler Building khiến cả công trình bừng lên sắc bạc pha vàng rực rỡ.
Ngọn tháp thép không gỉ với năm tầng mái vòm cong, những ô cửa sổ hình tam giác và các họa tiết hình mặt trời kiểu hình học phản chiếu ánh sáng theo cách hoàn toàn khác biệt so với mọi tòa nhà xung quanh.
Và nó đã làm điều đó từ năm 1930 cho đến tận hôm nay — vẫn đẹp đến choáng ngợp.
Cuộc Đua Với Cái Kết Đầy Bất Ngờ
Tòa nhà được đặt xây dựng bởi ông trùm ngành ô tô Walter P. Chrysler, người muốn tạo nên một biểu tượng đủ sức khẳng định vị thế tập đoàn của mình trên đường chân trời Manhattan. Ông thuê kiến trúc sư William Van Alen và cả hai cùng theo đuổi một mục tiêu: xây dựng tòa nhà cao nhất thế giới.
Vấn đề nằm ở chỗ một kiến trúc sư khác là H. Craig Severance — cũng chính là cộng sự cũ của Van Alen — đang đồng thời xây dựng tòa 40 Wall Street với cùng tham vọng đó.
Giải pháp của Van Alen gần như mang màu sắc sân khấu. Ông bí mật lắp ráp một ngọn tháp thép không gỉ cao 38 mét ngay bên trong phần mái vòm của công trình. Ngày 23 tháng 10 năm 1929, toàn bộ các phần của ngọn tháp được kéo lên và ghép lại chỉ trong vòng 90 phút.
Nhờ vậy, Chrysler Building bất ngờ vượt qua 40 Wall Street để giành danh hiệu tòa nhà cao nhất thế giới. Đây cũng là công trình nhân tạo đầu tiên vượt mốc 1.000 feet chiều cao.
Tuy nhiên, niềm vui ấy không kéo dài lâu khi Empire State Building vượt qua chỉ sau 11 tháng. Dù vậy, ngọn tháp vẫn ở đó. Và với nhiều người, Chrysler Building mới chính là công trình được yêu thích hơn.
Ô Tô Được Biến Thành Nghệ Thuật Bằng Thép Và Đá
Walter Chrysler tham gia rất sâu vào phần thiết kế trang trí của công trình. Kết quả là một tòa nhà nơi văn hóa ô tô và phong cách Art Deco hòa quyện theo cách vừa vui nhộn vừa độc đáo thay vì mang cảm giác quá thương mại.
Tại tầng 31, những mô hình nắp tản nhiệt của xe Chrysler năm 1929 được đặt ở các góc như những tượng đầu thú bằng kim loại sáng bóng, lấy cảm hứng trực tiếp từ các biểu tượng trang trí trên nắp capo xe hơi thời đó.
Ở tầng 61, các tượng đại bàng Mỹ xuất hiện trên các phần giật cấp của tòa nhà, vừa đại diện cho biểu tượng quốc gia vừa phản ánh tinh thần lạc quan của thời đại công nghiệp. Tổng cộng mặt ngoài công trình có khoảng 50 chi tiết điêu khắc dạng này trải khắp nhiều tầng.
Vật liệu bên ngoài phần đỉnh là thép Nirosta — một loại thép không gỉ chống ăn mòn đến từ Đức, còn rất mới vào thời điểm đó và mang đến cho công trình ánh bạc đặc trưng đầy mê hoặc. Khi ánh sáng thay đổi, phần đỉnh tòa nhà cũng biến đổi sắc độ và độ sáng theo cách mà các công trình lân cận khó có thể sánh được.
Sảnh Chính Đáng Để Ghé Thăm
Phần lớn du khách chưa từng bước vào bên trong tòa nhà, và điều đó thực sự đáng tiếc. Khu sảnh hình tam giác được ốp đá granite đỏ châu Phi, mã não màu hổ phách và đá cẩm thạch đỏ vô cùng sang trọng.
Trên trần là bức tranh tường mang tên “Giao Thông Và Nỗ Lực Của Con Người” do họa sĩ Edward Trumbull thực hiện. Tác phẩm khắc họa máy bay, cầu đường và chính Chrysler Building giữa hình ảnh những người lao động — một lời tri ân tuyệt đẹp dành cho thời đại công nghiệp đã tạo ra công trình này.
Các thang máy vẫn giữ thiết kế nguyên bản với lớp gỗ veneer hoa văn tinh xảo từ nhiều loại gỗ quý hiếm. Mọi chi tiết trong sảnh đều tạo cảm giác được chăm chút kỹ lưỡng, ấm áp và đầy chủ ý — điều mà nhiều tòa nhà chọc trời xây dựng sau này không thể tái hiện được.
Trong một cuộc khảo sát với các kiến trúc sư tại New York, Chrysler Building đã đứng đầu danh sách yêu thích. Trong số 100 chuyên gia kiến trúc được hỏi về tòa tháp họ yêu thích nhất ở New York, có tới 90 người chọn Chrysler Building. Không tệ chút nào với một tòa nhà đã mất danh hiệu cao nhất thế giới trước cả khi tròn một năm tuổi.
