Paris năm 1887 là một thành phố đầy nghi ngờ trước công trình sắp mọc lên ngay giữa trung tâm.

Hơn ba trăm nghệ sĩ, kiến trúc sư và nhà văn nổi tiếng đã cùng ký vào một bản kiến nghị phản đối thứ mà họ gọi là “một tòa tháp cao ngất ngưởng đầy lố bịch đang thống trị Paris như một ống khói nhà máy khổng lồ màu đen”.

Trong bản kiến nghị đó, công trình này còn bị ví như một vết mực loang làm xấu cả thành phố. Gustave Eiffel sau đó đáp trả rằng: “Chẳng lẽ chỉ vì chúng tôi là kỹ sư mà mọi người nghĩ chúng tôi không quan tâm đến cái đẹp trong công trình của mình sao?”

Được Xây Dựng Cho Một Hội Chợ Thế Giới

Tòa tháp được tạo ra để trở thành điểm nhấn trung tâm của Triển lãm Thế giới năm 1889 nhằm kỷ niệm 100 năm Cách mạng Pháp. Trong số 700 bản thiết kế được gửi đến, phương án của Eiffel đã được lựa chọn gần như tuyệt đối. Hai kỹ sư cấp cao trong công ty của ông — Maurice Koechlin và Émile Nouguier là những người đầu tiên phác thảo ý tưởng này vào năm 1884: một công trình gồm bốn chân thép dạng lưới vươn cao rồi gặp nhau ở đỉnh, được liên kết bằng các dầm kim loại theo từng khoảng đều nhau. Bản phác thảo ban đầu gần như giống hệt công trình cuối cùng được xây dựng.

Toàn bộ 18.038 chi tiết kim loại đều được chế tạo tại nhà máy của Eiffel ở Levallois-Perret, ngay bên ngoài Paris, với độ chính xác đến một phần mười milimét. Việc lắp ráp bắt đầu vào tháng 7 năm 1887 và hoàn thành sau 22 tháng. Mỗi chiếc đinh tán cần một nhóm bốn người để lắp đặt: một người nung nóng đinh, một người giữ cố định, một người tạo đầu đinh và người cuối cùng dùng búa đóng hoàn thiện. Chỉ khoảng một phần ba trong tổng số 2,5 triệu chiếc đinh tán được lắp trực tiếp tại công trường; phần còn lại đã được lắp ráp sẵn tại nhà máy. Điều đáng kinh ngạc là công trình khổng lồ này chỉ ghi nhận duy nhất một trường hợp tử vong trong suốt quá trình xây dựng — một con số cực kỳ thấp so với quy mô và tốc độ thi công thời đó.

Kỹ Thuật Ẩn Sau Những Đường Cong

Eiffel vốn được đào tạo như một kỹ sư cầu đường, và điều đó thể hiện rất rõ trong thiết kế của tòa tháp. Ông hiểu rằng gió mới là thách thức lớn nhất đối với bất kỳ công trình ngoài trời cao tầng nào, vì vậy đã sử dụng những công thức toán học phức tạp để tính toán chính xác độ cong của bốn chân tháp nhằm chống lại các luồng gió mạnh. Thiết kế dạng lưới của công trình cho phép gió đi xuyên qua thay vì va đập vào một bề mặt đặc kín. Nhờ đó, tháp chỉ dao động khoảng 9 cm ngay cả trong những cơn bão lớn nhất. Vào những ngày nóng, sắt giãn nở khiến chiều cao công trình tăng thêm vài centimet — hiện tượng mà Eiffel đã tính toán trước ngay từ đầu.

Được Cứu Nhờ Sóng Vô Tuyến

Ban đầu, tòa tháp được dự định sẽ tháo dỡ sau khi Triển lãm Thế giới năm 1889 kết thúc. Thứ đã cứu nó chính là công nghệ liên lạc không dây. Chiều cao vượt trội của công trình khiến nó trở thành vị trí lý tưởng cho việc truyền tín hiệu vô tuyến, và trong nhiều thập kỷ tiếp theo, nó nhanh chóng trở thành một trạm liên lạc chiến lược quan trọng. Kể từ đó, tháp Eiffel tiếp tục được bổ sung hàng loạt thiết bị phục vụ nghiên cứu khí tượng, khí động học và sau này là phát sóng truyền hình. “Quý cô sắt” — biệt danh nổi tiếng của công trình — hiện đón gần sáu triệu lượt khách mỗi năm và vẫn là công trình có bán vé tham quan được ghé thăm nhiều nhất trên thế giới.