Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta thường sử dụng cục tẩy để xóa vết bút chì nhưng khi cố gắng xóa vết bút màu thì chúng ta thấy hiệu quả không như ý.
Những nguyên tắc khoa học nào làm nền tảng cho hiện tượng này? Tại sao cục tẩy có thể xóa dễ dàng vết bút chì còn vết bút màu thì không?
Để trả lời những câu hỏi này, chúng ta cần đi sâu tìm hiểu nguyên lý hóa học giữa tẩy và các loại mực khác nhau.
Đầu tiên chúng ta cùng xem quy trình tẩy vết bút chì bằng cục tẩy. Dấu bút chì được làm từ các hạt than chì còn sót lại trên bề mặt giấy, còn cục tẩy được làm bằng vật liệu đàn hồi. Khi chúng ta dùng cục tẩy để chà vết bút chì, bề mặt của cục tẩy cọ sát vào bề mặt giấy, các hạt than chì bám vào chất liệu mềm của cục tẩy, nhấc chúng ra khỏi tờ giấy.
Quá trình này tương tự như quá trình "bóc keo" giữa cục tẩy và giấy, trong đó độ mềm và độ đàn hồi của cục tẩy loại bỏ hiệu quả các hạt than chì khỏi bề mặt giấy.
Tuy nhiên, vết bút màu khác với vết bút chì. Loại mực thường dùng trong bút màu có chứa bột màu và dung môi, trong đó bột màu lơ lửng trong dung môi. Khi chúng ta dùng cục tẩy để chà các vết bút màu, độ mềm và đàn hồi của cục tẩy không thể loại bỏ hoàn toàn các sắc tố. Thay vào đó, cục tẩy chỉ có thể loại bỏ một lớp bột màu trên bề mặt, để lại những lớp bột màu sâu hơn trên giấy.
Điều này là do độ bám dính giữa các sắc tố trong mực bút màu và bề mặt giấy mạnh hơn so với các hạt than chì trong dấu bút chì và cục tẩy không thể bóc chúng ra một cách hiệu quả.
Ngoài ra, thành phần hóa học của mực bút màu cũng ảnh hưởng đến hiệu quả tẩy xóa của cục tẩy. Một số loại mực bút màu có chứa các thành phần đặc biệt như thuốc nhuộm hoặc nhựa, bám chắc hơn vào bề mặt giấy và không dễ dàng tẩy sạch bằng cục tẩy. Ngược lại, cấu trúc của các hạt than chì trong bút chì tương đối đơn giản và dễ bám dính hơn vào chất liệu mềm của cục tẩy.
Ngoài thành phần hóa học, kích thước hạt của chất màu trong mực bút màu cũng ảnh hưởng đến hiệu quả tẩy xóa của cục tẩy. Một số chất màu trong mực bút màu có kích thước hạt lớn hơn mà cục tẩy không thể loại bỏ một cách hiệu quả, trong khi một số chất màu khác có kích thước hạt nhỏ hơn và dễ xóa hơn bằng cục tẩy. Vì vậy, kích thước hạt của chất màu trong mực bút màu cũng là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hiệu quả tẩy xóa của cục tẩy.
Tóm lại, những nguyên nhân chính khiến cục tẩy có thể xóa được vết bút chì nhưng không xóa được vết bút màu bao gồm: độ bám dính giữa các sắc tố trong mực bút màu và bề mặt giấy mạnh hơn so với các hạt than chì trong vết bút chì; và thành phần hóa học cũng như kích thước hạt của các chất màu trong mực bút màu cũng ảnh hưởng đến hiệu quả tẩy xóa của cục tẩy. Những yếu tố này cùng nhau dẫn đến hiệu quả tẩy xóa kém của cục tẩy đối với vết bút màu.