Cú mèo đã xây dựng nên một danh tiếng đầy bí ẩn như là những sinh vật của màn đêm, với khả năng săn mồi trong bóng tối.
Vậy, làm thế nào mà loài chim săn mồi đêm này có thể nhìn rõ trong bóng đêm? Chúng ta sắp khám phá những đặc điểm độc đáo giúp cú mèo sở hữu thị giác ban đêm tuyệt vời.
Đôi mắt của cú mèo được thích nghi để nhìn trong điều kiện ánh sáng yếu. Khác với con người, vốn có nhiều tế bào cảm quang hình nón trong võng mạc, cú mèo lại sở hữu một lượng lớn các tế bào hình que. Những tế bào que này chịu trách nhiệm cho việc nhìn trong ánh sáng mờ. Thực tế, cú mèo có số lượng tế bào que nhiều gấp 30 lần số lượng tế bào nón, giúp chúng nhìn rõ trong gần như bóng tối hoàn toàn. Tuy nhiên, đôi mắt của cú mèo không thực sự giỏi trong việc nhận diện màu sắc, vì vậy thế giới của chúng chủ yếu chỉ tồn tại dưới dạng các sắc thái đen và trắng.
Một sự thích nghi quan trọng khác giúp cú mèo nhìn trong bóng tối là tapetum lucidum, một lớp mô nằm phía sau võng mạc. Lớp này hoạt động như một tấm gương, phản chiếu ánh sáng đi qua võng mạc trở lại vào nó, mang lại cho cú mèo cơ hội thứ hai để hấp thụ ánh sáng có sẵn. Chính điều này là nguyên nhân gây ra hiện tượng "mắt sáng lấp lánh" mà chúng ta thường thấy trong các bức ảnh chụp với đèn flash. Tapetum lucidum làm tăng đáng kể khả năng nhìn trong điều kiện ánh sáng yếu của chúng.
Không giống như chúng ta, cú mèo có đôi mắt rất lớn so với kích thước cơ thể. Đôi mắt to lớn này có thể chiếm đến 5% tổng trọng lượng cơ thể của chúng! Giác mạc và thấu kính của chúng cũng lớn hơn nhiều so với con người, giúp tối đa hóa lượng ánh sáng đi vào mắt.
Tuy nhiên, đôi mắt lớn này cũng có một hạn chế—chúng cố định tại chỗ và không thể di chuyển. Để bù đắp, cú mèo có thể xoay cổ đến 270° để quan sát môi trường xung quanh.
Cú mèo cũng sở hữu thị giác hai mắt tuyệt vời. Đôi mắt hướng về phía trước giúp chúng có khả năng nhận thức chiều sâu vượt trội, điều này rất quan trọng để xác định chính xác khoảng cách đến con mồi. Mặc dù góc nhìn của chúng hẹp hơn so với nhiều loài chim có mắt nằm ở hai bên đầu, nhưng thị giác hai mắt của cú mèo chính là yếu tố giúp chúng trở thành những thợ săn tài ba.
Dù cú mèo được biết đến với thị giác ban đêm xuất sắc, một quan niệm sai lầm là chúng không thể nhìn thấy vào ban ngày. Trong điều kiện sáng, đồng tử của chúng co lại để hạn chế lượng ánh sáng vào mắt, và chúng thậm chí có thể nheo mắt để chặn ánh sáng chói. Điều này giúp chúng cảm thấy thoải mái hơn trong những giờ có ánh sáng ban ngày.
Cuối cùng, khả năng tìm kiếm con mồi của cú mèo không chỉ dựa vào thị giác. Chúng còn dựa vào những chiếc lông nhạy cảm xung quanh mỏ, được gọi là "crine", để giúp phát hiện và định vị con mồi. Những chiếc lông cứng như lông bàn chải này rất quan trọng khi tìm kiếm thức ăn, đặc biệt là khi chúng đã bắt được con mồi.
Thị giác ban đêm phi thường của cú mèo là sự kết hợp của đôi mắt lớn và chuyên biệt, một lớp phản chiếu ánh sáng để tăng cường khả năng hấp thụ ánh sáng, và khả năng xoay cổ để quan sát từ mọi góc độ. Với những sự thích nghi độc đáo này, cú mèo được xem là một trong những thợ săn ban đêm điêu luyện nhất của thiên nhiên!