Biến đổi khí hậu đang thúc đẩy sự gia tăng của các thảm họa thiên nhiên, từ hạn hán và lũ lụt nghiêm trọng đến cháy rừng và những cơn bão cực đoan.
Những hiện tượng này đang gây ra những tác động tàn khốc đối với đa dạng sinh học, khiến hơn một triệu loài động thực vật đối diện với nguy cơ tuyệt chủng.
Tuy nhiên, chính thiên nhiên lại nắm giữ chìa khóa để đối phó với biến đổi khí hậu và giảm thiểu những tác động của nó. Việc bảo vệ và khôi phục hệ sinh thái không chỉ giúp duy trì sự sống của động vật hoang dã mà còn góp phần hạn chế những thiệt hại do biến đổi khí hậu gây ra.
Năm 2023, thế giới đã trải qua năm nóng nhất trong lịch sử và năm 2024 có thể sẽ tiếp tục xu hướng này. Với nhiệt độ toàn cầu đang trên đà tăng 1,5°C vào năm 2040, việc triển khai các giải pháp khí hậu dựa vào thiên nhiên trở nên cấp bách hơn bao giờ hết.Đây là những hành động bảo vệ, khôi phục và quản lý bền vững các hệ sinh thái tự nhiên, đóng vai trò cốt lõi trong chiến lược của quỹ quốc tế bảo vệ động vật hoang dã (IFAW) nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng khí hậu. Dưới đây là tám giải pháp khí hậu dựa vào thiên nhiên mà IFAW đang triển khai để bảo vệ hành tinh và những sinh vật sống trên đó.
1. Bảo tồn động vật hoang dã
Biến đổi khí hậu có mối liên hệ mật thiết với sự suy giảm đa dạng sinh học, do đó việc bảo vệ động vật hoang dã là điều thiết yếu để duy trì các dịch vụ hệ sinh thái. Chẳng hạn, voi đóng vai trò quan trọng trong việc phát tán hạt giống, giúp cây cối phát triển mạnh mẽ. Việc bảo tồn những loài này đảm bảo hệ sinh thái vẫn duy trì được chức năng, hỗ trợ cả động vật hoang dã và cộng đồng con người.
2. Bảo tồn hệ sinh thái biển
Hệ sinh thái biển, bao gồm cá voi, cá mập và rạn san hô, đóng vai trò quan trọng trong việc chống lại biến đổi khí hậu. Cá voi, chẳng hạn, giúp kích thích sự phát triển của sinh vật phù du—loại vi sinh vật hấp thụ khoảng 37 tỷ tấn cacbon dioxide mỗi năm, tương đương 40% tổng lượng khí thải cacbon. Rạn san hô là nơi cư trú của hơn một phần tư số loài cá trên thế giới và cung cấp nhiều lợi ích như nguồn thực phẩm, bảo vệ khỏi lũ lụt và phát triển du lịch sinh thái. Bảo vệ môi trường biển, bao gồm các loài cá voi và cá mập, là điều cần thiết để giảm lượng cacbon trong khí quyển và duy trì đa dạng sinh học.
3. Bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên
Việc dành riêng các khu vực đất để bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên—chẳng hạn như rừng, hồ và sông—là một phương pháp quan trọng nhằm bảo vệ động vật hoang dã và chống lại biến đổi khí hậu. Bằng cách bảo vệ những khu vực này, chúng ta ngăn chặn việc chuyển đổi đất sang mục đích nông nghiệp hoặc đô thị hóa, điều có thể làm suy thoái hệ sinh thái. Bảo tồn những vùng đất này giúp cây cối phát triển, và vì thực vật hấp thụ cacbon thông qua quá trình quang hợp, chúng đóng vai trò quan trọng trong việc giảm lượng cacbon trong khí quyển.
4. Dự án cacbon xanh
Đại dương là một bể chứa cacbon khổng lồ, lưu trữ lượng cacbon gấp 50 lần so với bầu khí quyển. Sinh vật biển như cá voi và cỏ biển có khả năng hấp thụ và lưu trữ cacbon, khiến việc bảo vệ đại dương trở thành một phần không thể thiếu trong chiến lược giảm thiểu biến đổi khí hậu. Một sáng kiến quan trọng là bảo vệ vùng biển quốc tế—những khu vực đại dương nằm ngoài quyền tài phán của các quốc gia.
5. Quản lý cảnh quan bền vững
Quản lý bền vững cảnh quan giúp bảo vệ các nguồn tài nguyên quan trọng như lưu vực sông và rừng, thông qua các phương pháp như nông lâm kết hợp, canh tác tái tạo và phục hồi mạch nước ngầm. Tại Kenya, IFAW đang hợp tác với cộng đồng Taita để trồng cây ăn quả, giúp giảm xói mòn đất, bảo vệ khỏi lũ lụt và ngăn chặn hạn hán.
6. Cứu trợ thiên tai và giải cứu động vật hoang dã
Ứng phó nhanh chóng với thiên tai là yếu tố quan trọng giúp cứu sống các loài dễ bị tổn thương và bảo vệ đa dạng sinh học. Hoạt động cứu trợ thiên tai của IFAW bao gồm việc giải cứu động vật, chẳng hạn như voi châu Phi và cá voi trơn bắc Đại Tây Dương—những loài có số lượng cực kỳ thấp, khiến mỗi cá thể đều có ý nghĩa sống còn đối với sự tồn tại của cả quần thể.
7. Hỗ trợ sinh kế thân thiện với động vật hoang dã
Thúc đẩy các mô hình sinh kế bền vững là một phần quan trọng trong các giải pháp dựa vào thiên nhiên. Ví dụ, IFAW hỗ trợ các cộng đồng chuyển đổi từ những hoạt động gây hại đến động vật hoang dã như săn bắn trái phép sang các phương thức bền vững hơn, chẳng hạn như du lịch sinh thái.
8. Chống tội phạm và buôn bán động vật hoang dã
Ngăn chặn tội phạm và buôn bán động vật hoang dã giúp bảo vệ các loài trong môi trường tự nhiên, nơi chúng có thể tiếp tục thực hiện vai trò sinh thái quan trọng. Bằng cách tăng cường chính sách và thực hiện các hành động giải cứu, phục hồi những loài bị ảnh hưởng bởi nạn buôn bán trái phép, IFAW góp phần bảo vệ đa dạng sinh học và duy trì sự cân bằng của hệ sinh thái.
Cam kết của IFAW đối với giải pháp dựa vào thiên nhiên
IFAW nhận thức rõ rằng biến đổi khí hậu đang tác động sâu sắc đến động vật hoang dã và môi trường sống của chúng. Thông qua các hoạt động bảo tồn thông minh thích ứng với khí hậu, tổ chức hợp tác cùng chính phủ, các khu bảo tồn cộng đồng và tổ chức địa phương để phát triển chiến lược không chỉ bảo vệ thiên nhiên mà còn giúp các cộng đồng thích nghi với môi trường đang thay đổi.
Các giải pháp khí hậu dựa vào thiên nhiên mang đến một cách tiếp cận toàn diện để giải quyết cuộc khủng hoảng khí hậu, đem lại lợi ích cho cả động vật hoang dã và con người.Bằng cách bảo tồn hệ sinh thái, chúng ta tạo ra một thế giới kiên cường hơn cho tất cả các loài.
Các giải pháp này không chỉ đơn thuần là bảo vệ động vật hoang dã mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự sống của hành tinh và nhân loại.Bằng cách đầu tư vào các giải pháp dựa vào thiên nhiên, chúng ta có thể xây dựng một tương lai bền vững và kiên cường hơn cho thế hệ mai sau.
