Hãy tưởng tượng bạn đang sống ở một thành phố hiện đại, sầm uất, nơi những tiếng xe cộ, người qua lại, chợ phiên nhộn nhịp và các nghệ sĩ biểu diễn ở quảng trường công cộng tràn ngập cả ngày lẫn đêm.

Gần đây, thành phố Côn Minh của Trung Quốc, với khoảng 6 triệu dân, đã chứng kiến một cảnh tượng lạ thường: một đàn voi hoang dã đi lang thang gần khu vực ngoại thành.

Từ tháng 3 năm 2020, một nhóm gồm 15 con voi đã đi hơn 300 dặm qua tỉnh Vân Nam, rời khỏi khu bảo tồn thiên nhiên được bảo vệ của chúng. Chúng đã lang thang qua các cánh đồng, thị trấn và thành phố trước khi đến gần thành phố Côn Minh chỉ cách khoảng hai dặm, rồi sau đó đổi hướng vài ngày sau đó.

Tại sao chúng lại rời đi?

Lý do khiến chúng rời khỏi Khu bảo tồn thiên nhiên Tây Song Bản Nạp vẫn chưa rõ ràng. Tuy nhiên, hành trình phi thường của chúng đã thu hút sự chú ý đến nhu cầu cấp bách về các nỗ lực bảo tồn voi châu Á. Những sinh vật hùng vĩ này thường không nhận được sự chú ý nhiều như họ hàng của chúng ở các vùng khác, dù chúng cũng đang phải đối mặt với những thách thức đáng kể.

Tình trạng của voi châu Á

Voi châu Á sống trong các khu rừng và đồng cỏ ở 13 quốc gia tại Nam và Đông Nam Á, là loài động vật có vú lớn nhất khu vực này. Đáng buồn thay, số lượng của chúng đã giảm xuống dưới 50.000 con trong tự nhiên, khiến chúng trở thành loài nguy cấp. Mất môi trường sống và xung đột giữa người và động vật là những mối đe dọa nghiêm trọng đối với sự sống còn của chúng, càng trở nên trầm trọng hơn bởi sự gia tăng dân số. Những con vật này cần những không gian và nguồn tài nguyên rộng lớn, dành tới 18 giờ mỗi ngày để tìm kiếm thức ăn và nước uống. Hiện tại, ước tính có đến 70% số voi sống ngoài các khu vực được bảo vệ, thường xuyên giao thoa với các cộng đồng con người.

Tương tác giữa người và voi

Khi voi bước vào các khu vực có con người sinh sống, xung đột có thể xảy ra. Chẳng hạn, đàn voi gần đây ở Trung Quốc đã gây thiệt hại khoảng 1,1 triệu đô la Mỹ cho cây trồng và tài sản. Mặc dù chính quyền địa phương đã thành công trong việc tránh gây thương tích cho cả người và voi, nhưng ở các nơi khác, những xung đột như vậy thường dẫn đến thương tích cho con người và các hành động trả đũa chống lại voi, làm giảm thêm số lượng của chúng.

Hướng tới sự hài hòa

Giải quyết các tương tác giữa người và động vật hoang dã là một thách thức phức tạp. Mặc dù các chiến lược phản ứng như hàng rào, tiếng ồn xua đuổi và các chương trình bồi thường có thể giúp ích, nhưng một phương pháp bền vững cần giải quyết tận gốc các nguyên nhân của những xung đột này. Việc hiểu rõ điều gì đã khiến đàn voi rời khỏi nơi sinh sống ban đầu là rất quan trọng để xây dựng các giải pháp phù hợp. Một chiến lược toàn diện không chỉ bao gồm các biện pháp giảm thiểu xung đột ngay lập tức mà còn cần các phương pháp dài hạn để đảm bảo sự chung sống hòa hợp. Các nỗ lực này đòi hỏi sự hợp tác giữa các cộng đồng địa phương, các nhà bảo tồn và các nhà hoạch định chính sách.

Một cơ hội toàn cầu

Khi đàn voi rút khỏi Côn Minh, thành phố này đang chuẩn bị cho một sự kiện quan trọng khác—cuộc họp thứ 15 của Hội nghị các bên (CoP) thuộc Công ước về đa dạng sinh học. Cuộc họp này là dịp để các nhà lãnh đạo toàn cầu đưa vấn đề chung sống giữa người và động vật hoang dã lên hàng đầu trong các thảo luận về bảo tồn đa dạng sinh học. Bằng cách tích hợp các mục tiêu chung sống cụ thể vào Khung Đa dạng sinh học Toàn cầu, chúng ta có thể bảo vệ tương lai cho cả con người và động vật hoang dã. Những nỗ lực hợp tác ở mọi cấp độ—từ quốc tế đến địa phương—đều rất quan trọng để tạo ra một thế giới nơi voi và con người có thể cùng nhau phát triển.