Con người thường thích tin vào sự tồn tại của những lực lượng tinh tế, vô hình định hướng cuộc sống của mình.

Điều này mang lại sự an ủi hơn là chấp nhận rằng bản thân hiện tại chỉ là kết quả của vô số hạt vật chất va chạm ngẫu nhiên qua hàng tỷ năm.

Trong nhiều thế kỷ, ý tưởng rằng một cái tên có thể định hình số phận luôn khơi gợi sự tò mò của nhân loại. Người La Mã cổ đại thậm chí đã tạo ra cụm từ nomen est omen, nghĩa là "tên gọi là một dấu hiệu".

Qua nhiều thiên niên kỷ, mối liên hệ giữa tên gọi và vận mệnh đã chuyển từ những giai thoại truyền miệng sang một lĩnh vực nghiên cứu khoa học. Các học giả bắt đầu khám phá hiện tượng này bằng dữ liệu thực nghiệm thay vì dựa vào truyền thuyết hoặc suy đoán.

Khái niệm "nominative determinism" là ý tưởng rằng tên gọi có thể ảnh hưởng đến nghề nghiệp, sở thích, hoặc thậm chí bạn đời đã trở thành chủ đề được nghiên cứu rộng rãi. Niềm đam mê lâu dài với lý thuyết này phản ánh mong muốn phổ quát của con người trong việc tìm kiếm các quy luật và áp đặt trật tự lên một vũ trụ dường như hỗn loạn, với khoa học thường là công cụ được chọn để thực hiện điều đó.

Sự quan tâm hiện đại đến nominative determinism được khơi dậy vào năm 1994 khi tạp chí New Scientist nhấn mạnh hiện tượng con người thường chọn những nghề nghiệp phản ánh tên gọi của họ. Một ví dụ nổi bật là từ British Journal of Urology, trong đó một bài viết về bệnh tiểu không tự chủ được đồng tác giả bởi A.J. Splatt và D. Weedon. Sự trùng hợp hài hước này đã dẫn đến việc đặt ra thuật ngữ "nominative determinism".

Qua thời gian, lý thuyết này mở rộng để gợi ý rằng tên gọi có thể ảnh hưởng đến các kết quả khác trong cuộc sống, bao gồm lựa chọn nghề nghiệp, nơi sinh sống, và thậm chí cả việc kết hôn với những người có họ tương tự. Đến đầu những năm 2000, các nghiên cứu đăng trên các tạp chí như Journal of Personality and Social Psychology đã tuyên bố rằng tên gọi có thể định hướng những sở thích này, giải thích bằng khái niệm "implicit egotism" là một thiên kiến vô thức ưa chuộng những gì liên quan đến bản thân.

Tuy nhiên, các nhà phê bình đã đặt câu hỏi về giả thuyết này. Nhà tâm lý học Uri Simonsohn từ Đại học Pennsylvania đã thách thức nhiều phát hiện trước đó trong một bài báo năm 2011. Bằng cách sử dụng các phương pháp nghiêm ngặt, Simonsohn lập luận rằng các nghiên cứu trước đây thường bỏ qua những lời giải thích đơn giản hơn.

Một tuyên bố đáng chú ý cho rằng người Mỹ có xu hướng kết hôn với những người có cùng họ. Simonsohn đã đề xuất rằng mô hình này có thể được giải thích tốt hơn bằng các yếu tố văn hóa và dân tộc. Chẳng hạn, người Mỹ gốc Hàn mang họ "Kim" thường có xu hướng kết hôn trong cộng đồng của họ, dẫn đến tỷ lệ kết hôn cùng họ cao hơn mà không cần viện dẫn đến thiên kiến vô thức.

Tương tự, xu hướng đặt tên cho trẻ sơ sinh cũng đóng vai trò quan trọng. Một nghiên cứu năm 2002 cho rằng các nha sĩ thường có tên là "Dennis" với tỷ lệ cao hơn so với "Jerry" hoặc "Walter". Simonsohn lập luận rằng mô hình này có khả năng phản ánh sự khác biệt giữa các thế hệ, khi mà nhiều chuyên gia trong độ tuổi lao động mang tên Dennis, trong khi những cái tên như Jerry và Walter phổ biến hơn ở những người đã nghỉ hưu.