Cừu là một loài động vật có vú thuộc bộ guốc chẵn, họ trâu bò.
Cừu có thân hình mũm mĩm và bộ lông dày; cừu đực thường có cặp sừng lớn xoắn ốc, trong khi cừu cái thì không có sừng hoặc chỉ có cặp sừng nhỏ; hộp sọ có hốc lệ, và xương mũi nhô ra khá nổi bật.
Cừu có tuyến liên móng ở cả bốn móng chân và miệng nhọn với đôi môi mỏng, mềm dẻo. Trọng lượng của chúng có thể dao động từ vài chục đến hơn một trăm kilôgam, và chúng thường sống được khoảng 15 năm.
Tập tính
1. Tính tình hiền hòa: cừu có tính tình hiền lành và nhút nhát, di chuyển chậm rãi. Tận dụng đặc điểm này, cừu có thể được huấn luyện để tuân theo các lệnh, tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý chăn thả. Khi đột ngột bị giật mình, chúng dựng đứng tai, mở to mắt và chạy lung tung, gây ra "sự chạy tán loạn".
Khi chăn thả, cần chú ý duy trì một môi trường yên tĩnh. Mặc dù có cặp sừng lớn, nhưng do tính nhút nhát, cừu đực không thể tự vệ và dễ bị tấn công bởi các loài động vật hoang dã như sói. Cừu có bản năng bầy đàn mạnh mẽ, thích tụ tập với nhau, điều này thuận lợi cho việc chăn thả theo đàn.
Khi cừu vào hoặc ra khỏi chuồng, băng qua cầu, sông hoặc đi qua lối hẹp, miễn là "con cừu đầu đàn" đi trước, những con cừu còn lại sẽ đi theo, giúp việc lùa đàn và quản lý đàn cừu trở nên dễ dàng. Về giống, cừu lông thô có bản năng bầy đàn mạnh nhất, tiếp theo là cừu lông mịn, còn cừu lông nửa mịn có bản năng bầy đàn yếu nhất.
Tất nhiên, bản năng bầy đàn của cừu thay đổi theo mùa. Ví dụ, vào mùa hè khi cỏ dồi dào, bản năng bầy đàn mạnh mẽ, trong khi vào mùa đông và mùa xuân, bản năng bầy đàn có xu hướng yếu hơn do sự cạnh tranh giành cỏ khô, lá cây, v.v.
2. Ưa khô ráo, sạch sẽ: cừu thích sự khô ráo và không chịu được ẩm ướt, nóng bức. Trong môi trường ẩm thấp, nóng nực hoặc khi chăn thả ở đồng cỏ thấp, chúng dễ mắc các bệnh như nhiễm ký sinh trùng và viêm khớp. Cừu được bao phủ bởi lớp lông dày và có làn da dày, nên chúng thường chịu được lạnh nhưng lại nhạy cảm với nóng.
Trong những ngày hè nóng bức, nên tránh để cừu tập trung quá đông nhằm ngăn chúng nép sát vào nhau, đặc biệt là cừu lông mịn, cần chăm sóc thêm để phòng tránh bị sốc nhiệt. Vào những ngày nắng nóng, cừu nên được nghỉ ngơi dưới bóng cây và chỉ được chăn thả khi mặt trời bớt gay gắt. Chuồng trại cũng cần được cung cấp trong điều kiện mùa đông khắc nghiệt để duy trì sự khô ráo và bảo vệ cừu khỏi gió tuyết.
Khứu giác nhạy bén: cừu có khứu giác phát triển tốt. Trước khi ăn cỏ, chúng luôn ngửi cỏ trước. Chúng không thích ăn cỏ bị nhiễm đất hoặc có mùi khác thường. Vì vậy, khi chăn thả, điều quan trọng là phải thường xuyên luân chuyển đồng cỏ; thức ăn nên được đặt trong máng hoặc khay thay vì trực tiếp trên mặt đất; làm sạch khu vực cho ăn trước mỗi lần cho ăn để đảm bảo cừu ăn đủ và tiêu thụ thức ăn một cách hiệu quả.
Cừu thích uống nước sạch, chảy hoặc nước suối và tránh uống nước bị ô nhiễm hoặc không sạch. Khi chăn thả, điều quan trọng là phải đảm bảo cừu tiếp cận được nguồn nước sạch để ngăn chúng uống phải nước bẩn hoặc ô nhiễm.
Cừu có đôi môi mỏng và linh hoạt cùng với hàm răng cửa sắc nhọn, giúp chúng có thể gặm cỏ thấp sát mặt đất và rễ cây. Chúng ăn đa dạng các loài thực vật, chiếm khoảng 88% tổng số loài thức ăn cho gia súc, ưa thích các loại cỏ thuộc họ hòa thảo (Gramineae) và họ đậu (Leguminosae), chúng cũng ăn lá rụng và cỏ dại.
Khả năng thích nghi mạnh mẽ: cừu có khả năng thích nghi mạnh mẽ với các điều kiện môi trường, thể hiện sự chịu đựng và khả năng phục hồi tốt hơn trong điều kiện bất lợi so với các loài gia súc khác. Khả năng thích nghi này khác nhau tùy thuộc vào giống cừu.
Cừu lông mịn thường chịu được khô hạn và lạnh giá nhưng không thích nghi với nóng bức; trong khi các giống cừu lông bán mịn có thể chịu đựng được điều kiện ẩm ướt và nóng nực nhưng không chống chọi được với hạn hán, chúng thích môi trường có nguồn thức ăn xanh tươi. Vì vậy, khi quản lý và chăn nuôi cừu, điều quan trọng là phải xem xét đặc điểm của từng giống để nuôi dưỡng chúng một cách hiệu quả.
Với tính cách hiền lành và bản năng quần tụ, cừu đã trở thành nguồn tài nguyên chăn nuôi quan trọng trên toàn thế giới dưới sự thuần hóa và quản lý của con người. Thông qua các phương pháp chăn nuôi khoa học, tiềm năng sản xuất của cừu có thể được tối đa hóa, cung cấp thịt, len chất lượng cao và các sản phẩm khác cho con người, đồng thời góp phần bảo tồn và nhân giống loài này.
