Có một điều rất khác biệt khi ngồi vẽ ngoài trời. Tiếng ồn, dòng người chuyển động, những người qua lại trước mắt, ánh sáng thay đổi liên tục chỉ sau vài chục phút — tất cả hoàn toàn khác với việc ngồi trong một phòng vẽ yên tĩnh và quan sát một mẫu vật đứng im.
Chính sự khó đoán ấy lại khiến ký họa đô thị trở thành một trong những hình thức luyện vẽ thú vị và đáng giá nhất mà bạn có thể theo đuổi. Điều tuyệt vời hơn nữa là ai cũng có thể bắt đầu, không cần trình độ đặc biệt hay kỹ năng quá cao siêu.
Sai lầm lớn nhất của người mới bắt đầu ký họa đô thị là mang theo quá nhiều đồ. Thực tế, bạn chỉ cần một cuốn sổ vẽ nhỏ có giấy đủ dày, một hoặc hai cây bút kim với độ nét khác nhau và vài màu nước cơ bản nếu muốn thêm màu sắc là đã đủ.
Những cuốn sổ bìa cứng thường bền hơn khi mang theo bên mình. Kích thước cỡ nhỏ vừa tay hoặc tương đương bưu thiếp là lựa chọn lý tưởng để vẽ nhanh khi di chuyển. Khả năng linh hoạt quan trọng hơn nhiều so với việc mang theo đủ mọi dụng cụ hoàn hảo cho từng tình huống.
Trước khi bắt đầu vẽ, hãy dành vài phút chỉ để quan sát. Kiến trúc nào thú vị nhất? Ánh sáng đang đổ theo hướng nào? Có chi tiết tiền cảnh nào có thể tạo khung cho toàn bộ khung cảnh không? Chỉ cần hình dung sơ bộ bố cục trước khi vẽ cũng giúp tiết kiệm rất nhiều thời gian và tránh cảm giác bức tranh bị lệch khỏi trang giấy. Bạn không cần lập kế hoạch quá chi tiết, chỉ cần xác định rõ điểm thu hút chính của bức vẽ là đủ.
Nhà cửa, đường phố và mặt tiền cửa hàng đều tuân theo quy luật phối cảnh — những đường thẳng sẽ hội tụ về các điểm biến mất trên đường chân trời. Bạn không cần phải thành thạo kỹ thuật phối cảnh mới có thể vẽ tốt cảnh đô thị, nhưng hiểu cơ bản về phối cảnh một điểm và hai điểm sẽ giúp các tòa nhà không bị nghiêng lệch và con đường không trở nên méo mó.
Hãy phác nhẹ đường chân trời trước, xác định tương đối vị trí các điểm hội tụ rồi để những đường còn lại phát triển theo đó. Không cần quá chính xác tuyệt đối, sự tự nhiên và thoải mái mới là điều quan trọng.
Hãy khởi đầu bằng những hình khối lớn và đơn giản nhất trong khung cảnh: phần hình chữ nhật của tòa nhà, đường cong của cây cầu hay mảng tối của con hẻm nằm trong bóng râm. Đặt đúng vị trí và tỷ lệ các mảng lớn trước khi vẽ cửa sổ, bảng hiệu hay kết cấu bề mặt. Nếu cấu trúc tổng thể chưa chuẩn mà đã vội thêm chi tiết, các lỗi tỷ lệ sẽ càng dễ lộ rõ hơn. Hãy ưu tiên phần khung trước, chi tiết nên để hoàn thiện sau cùng.
Trong ký họa đô thị, bóng đổ đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Chúng giúp đơn giản hóa những mặt tiền kiến trúc phức tạp, tạo tương phản giữa vùng sáng và vùng tối, đồng thời mang lại cảm giác về thời gian và bầu không khí cho bức tranh.
Khi thêm bóng bằng nét gạch, mực loang hoặc màu nước, toàn bộ hình ảnh sẽ trở nên gắn kết hơn thay vì rời rạc. Hãy luôn giữ hướng sáng nhất quán — chọn một nguồn sáng và duy trì nó xuyên suốt bản vẽ.
Sẽ có những đường nét hơi lệch. Một tòa nhà có thể nghiêng nhẹ. Phối cảnh đôi khi chưa thật chính xác. Nhưng những điều đó không quan trọng như bạn nghĩ. Sức hút của ký họa đô thị nằm ở sự ngẫu hứng trong từng nét vẽ và cảm giác chân thực của khoảnh khắc ngoài đời thực. Khách du lịch thường đi ngang qua các công trình nổi tiếng với chiếc máy ảnh trên tay, còn người ngồi lặng lẽ với cuốn sổ ký họa mới là người thực sự quan sát và cảm nhận nơi ấy. Chính sự hiện diện đó sẽ hiện rõ trong tác phẩm.
Hãy bắt đầu bằng một con phố nhỏ yên tĩnh, ô cửa quán cà phê hay khoảng sân vắng. Khi đôi tay đã quen với việc vẽ ngoài trời, cả thành phố sẽ trở thành nguồn cảm hứng bất tận dành cho bạn.