Không điều gì thử thách sự kiên nhẫn của người vẽ phác thảo nhiều bằng việc vẽ động vật. Bạn vừa ngồi xuống, chọn được góc đẹp, đưa bút lên — thì đối tượng đã di chuyển mất rồi.
Vẽ động vật đang chuyển động không phải là chờ khoảnh khắc hoàn hảo khi chúng đứng yên. Đó là việc rèn luyện bản thân để vẽ nhanh hơn tốc độ chúng thay đổi tư thế.
Khi phải vẽ nhanh, đường cột sống là nét quan trọng nhất trong phác họa động vật. Nó thể hiện tư thế, sự phân bổ trọng lượng và hướng chuyển động của toàn bộ cơ thể. Hãy vẽ đường này trước — chỉ một đường cong liền mạch từ cổ kéo dài đến đuôi — và bạn đã nắm được “linh hồn” của dáng pose. Mọi thứ khác như lồng ngực, chân hay đầu sẽ được xây dựng xoay quanh trục xương sống đó. Đôi khi đường cong chỉ là hình chữ C mềm mại khi con vật đang nghỉ ngơi, hoặc một đường chữ S kéo dài khi nó đang bật nhảy. Dù ở dạng nào, nó cũng giúp bản vẽ giữ được cảm giác chuyển động trước khi đối tượng kịp đổi tư thế lần nữa.
Sau khi quan sát tư thế của con vật, hãy nhắm mắt lại trong chốc lát. Hình ảnh thường lưu lại trong trí nhớ ngắn hạn vài giây — vừa đủ để bạn ghi nhớ đường nét cơ bản, vị trí chân tay hoặc hướng dồn trọng lượng cơ thể. Kỹ thuật này đặc biệt hiệu quả ở những nơi động vật thường lặp lại hành động, chẳng hạn giờ ăn ở trang trại hay đường bay quen thuộc của chim quanh hồ nước. Hãy vẽ điều bạn thật sự nhớ đã nhìn thấy, chứ không phải thứ bạn nghĩ con vật “nên” trông như thế nào. Theo thời gian, những “ảnh chụp ký ức” này sẽ ngày càng chi tiết hơn.
Thay vì dồn sức vào một bức vẽ lớn duy nhất, hãy lấp đầy trang giấy bằng nhiều bản phác nhỏ thật nhanh — mỗi hình chỉ khoảng mười đến hai mươi giây, thậm chí ít hơn. Hãy bắt đầu bằng những nét nhẹ và đừng bận tâm chuyện tẩy xóa.
Mỗi bản phác nhỏ ghi lại một khoảnh khắc hoặc góc nhìn khác nhau, và khi ghép lại, chúng tạo thành cả “thư viện” về chuyển động và tính cách của con vật đó. Động vật thường quay lại những tư thế quen thuộc, đặc biệt khi nghỉ ngơi. Nếu lần đầu bạn bỏ lỡ chi tiết nào đó, chỉ cần kiên nhẫn chờ thêm, tư thế ấy rất có thể sẽ xuất hiện lại.
Khi vẽ chuyển động, chi tiết là thứ cuối cùng cần lo nghĩ. Hãy chia con vật thành những khối hình đơn giản lớn nhất — hình bầu dục của lồng ngực, hình chữ nhật kéo dài của cổ ngựa hay khối tròn của thân chim. Những hình học cơ bản này có thể được dựng lên chỉ trong vài giây. Khi các khối lớn đã đúng tỷ lệ và vị trí, chỉ cần thêm vài chi tiết chọn lọc như góc tai hay độ cong của chân trước là cả bức vẽ đã đủ cảm giác hoàn chỉnh mà không cần quá nhiều công sức.
Càng hiểu cấu trúc cơ thể động vật, bạn càng dễ tái hiện tư thế từ những mảnh ký ức ngắn ngủi. Hãy nghiên cứu cấu trúc xương cơ bản qua sách tham khảo tại nhà rồi áp dụng khi vẽ ngoài thực tế. Biết chính xác khuỷu chân chó nằm ở đâu dưới lớp lông dày, hay cách khớp cánh chim hoạt động sẽ khiến những bản phác nhanh trở nên thuyết phục hơn rất nhiều. Quan sát thực tế và kiến thức giải phẫu luôn bổ trợ cho nhau — chỉ có một trong hai sẽ không bao giờ đủ.
Không có gì đáng xấu hổ khi chụp ảnh sau buổi vẽ để bổ sung những chi tiết mà bản phác nhanh chưa kịp ghi lại. Ảnh chụp giúp “đóng băng” những yếu tố như kết cấu lông, hoa văn hay tỷ lệ cụ thể mà tốc độ phác họa đôi khi không bắt kịp. Điều quan trọng là hãy vẽ trực tiếp trước, còn ảnh chỉ nên dùng để hỗ trợ chứ không thay thế việc quan sát thực tế.
Nguồn năng lượng trong một bản vẽ trực tiếp luôn có điều gì đó sống động mà tranh sao chép từ ảnh rất khó tái tạo hoàn toàn. Động vật sẽ không đứng yên để hợp tác với bạn. Và chính điều đó mới là điều thú vị nhất. Việc phải chạy đua với thời gian buộc tay bạn trở nên nhanh hơn, thoáng hơn và quyết đoán hơn — cũng chính là điều khiến các bản phác động vật trở nên sống động đầy sức sống.