Một số chú mèo gây ấn tượng ngay từ cái nhìn đầu tiên—mèo Maine Coon thường làm điều đó đến hai lần. Lần đầu là bởi kích thước to lớn của chúng, và lần thứ hai là bởi đôi bàn chân đặc biệt.
Không hiếm khi những người nuôi mèo nhận ra một điều hơi khác biệt khi chúng đang thư giãn duỗi người: một ngón chân thừa, dấu chân rộng hơn, hoặc một bàn chân trông giống như chiếc găng tay hơn là bàn chân mèo bình thường. Đây không phải là dị tật hay điều lạ lùng—mà là một đặc điểm tự nhiên gọi là chứng đa ngón, và ở mèo Maine Coon, nó trở nên đặc biệt nổi bật.
Chứng đa ngón là tình trạng có nhiều ngón chân hơn số lượng tiêu chuẩn ở mèo. Hầu hết mèo có 18 ngón—5 ngón ở mỗi chân trước và 4 ngón ở mỗi chân sau. Một con mèo đa ngón có thể vượt quá con số đó, đôi khi chỉ hơi khác biệt, nhưng cũng có lúc rất rõ rệt.
Đặc điểm này do một gen trội gây ra, nghĩa là chỉ cần một trong hai bố hoặc mẹ mang gen này thì con sinh ra đã có thể thừa hưởng đặc điểm đó.
Đặc điểm này xuất hiện ở nhiều giống mèo khác nhau, nhưng ở mèo Maine Coon nó trở nên dễ nhận thấy hơn vì bàn chân vốn đã to và có nhiều túm lông. Trong một số trường hợp, những ngón thừa phát triển đầy đủ, có cả móng và cấu trúc hoàn chỉnh. Ở những trường hợp khác, chúng có thể nhỏ hơn hoặc nằm ở vị trí hơi khác, nhưng vẫn là một phần của bàn chân.
Nguồn gốc của mèo Maine Coon giúp giải thích mối liên hệ này. Loài mèo này phát triển trong môi trường lạnh giá và khắc nghiệt, vì vậy cơ thể của chúng phản ánh rõ lịch sử đó—bộ lông dày, thân hình khỏe mạnh và bàn chân rộng hoạt động giống như những chiếc “giày trượt tuyết” tự nhiên. Những ngón chân thừa chỉ càng làm tăng thêm khả năng thích nghi này.
Ngoài ra, còn có một mối liên hệ lâu đời với ngành hàng hải. Trong lịch sử, các thủy thủ thường ưa chuộng mèo đa ngón vì tin rằng chúng giữ thăng bằng tốt hơn và săn bắt hiệu quả hơn trên tàu. Dù một phần niềm tin này mang màu sắc truyền thuyết, về mặt cơ học nó cũng có cơ sở: bàn chân rộng hơn có thể giúp tăng độ ổn định và phân bổ trọng lượng tốt hơn, đặc biệt trên các bề mặt không bằng phẳng hoặc luôn dịch chuyển.
Một trong những đặc điểm dễ nhận biết nhất ở mèo Maine Coon đa ngón là “bàn chân găng tay”. Thay vì cấu trúc thông thường, bàn chân có thể xuất hiện thêm một ngón ở phía trong, trông giống như một ngón cái. Điều này khiến bàn chân có hình dạng nhiều lớp, gần giống như một bàn tay hơn là bàn chân mèo.
Ở một số con mèo, cấu trúc này giúp chúng kiểm soát chuyển động tốt hơn. Người nuôi có thể nhận thấy mèo giữ đồ chơi chắc hơn, cố định vật thể hoặc sử dụng hai chân trước theo cách có vẻ linh hoạt và phối hợp hơn bình thường. Không phải mèo đa ngón nào cũng thể hiện mức độ khéo léo như vậy, nhưng về mặt cấu trúc cơ thể, tiềm năng này vẫn tồn tại.
Cũng cần lưu ý rằng không có hai bàn chân nào hoàn toàn giống nhau. Một số con mèo chỉ có một ngón thừa, trong khi những con khác có thể có nhiều ngón bổ sung, tạo nên hình dạng bàn chân rộng hơn và phức tạp hơn.
Chứng đa ngón nhìn chung là vô hại. Hầu hết mèo có ngón thừa đều sống khỏe mạnh trọn vẹn mà không gặp vấn đề liên quan trực tiếp đến đặc điểm này. Tuy vậy, cấu trúc bàn chân này vẫn cần được quan tâm nhiều hơn một chút. Ngón thừa thường đi kèm với móng thừa, và không phải tất cả các móng đều được mài mòn tự nhiên. Một số có thể mọc theo hướng bất thường hoặc nằm kẹt giữa các ngón khác, làm tăng nguy cơ mọc dài quá mức.
Nếu không được kiểm tra, móng có thể cong ngược vào trong và gây khó chịu. Việc quan sát định kỳ là rất quan trọng. Hãy chú ý các dấu hiệu như đi khập khiễng, sưng, đỏ hoặc liếm chân liên tục. Những biểu hiện này không phải đặc trưng của chứng đa ngón, nhưng có thể cho thấy móng hoặc da đang gặp vấn đề cần được xử lý.
Việc chăm sóc mèo Maine Coon đa ngón không đòi hỏi quy trình phức tạp—chỉ cần đều đặn. Thường thì kiểm tra mỗi tuần là đủ. Hãy nhẹ nhàng tách các ngón chân để tìm những móng ẩn, kiểm tra phần đệm thịt và loại bỏ bụi bẩn mắc kẹt.
Đối với mèo lông dài, phần lông giữa các ngón có thể trở nên dày và đôi khi kết thành các búi nhỏ.
Tỉa bớt phần lông thừa giúp khu vực này sạch sẽ hơn và giảm nguy cơ tích tụ bụi bẩn. Nếu mèo không hợp tác khi được chăm sóc, những lần xử lý ngắn gọn và nhẹ nhàng sẽ hiệu quả hơn nhiều so với việc cố gắng kéo dài.
Dinh dưỡng cũng đóng vai trò hỗ trợ. Chế độ ăn có cân bằng các axit béo thiết yếu có thể giúp da và lông khỏe mạnh, từ đó gián tiếp hỗ trợ tình trạng bàn chân.
Chứng đa ngón không quyết định tính cách, nhưng có thể ảnh hưởng đến cách mèo tương tác với môi trường xung quanh. Một số mèo đa ngón dường như khéo léo hơn trong việc leo trèo, giữ thăng bằng hoặc thao tác với đồ vật. Trong một giống mèo vốn đã nổi tiếng về sự thông minh và tính cách hòa đồng, điều này có thể khiến các tương tác hằng ngày trở nên sinh động hơn.
Tuy nhiên, sự khác biệt giữa từng cá thể là hoàn toàn bình thường. Một số con rất năng động và thích tương tác, trong khi những con khác lại ưa nhịp sống yên tĩnh hơn. Những ngón chân thừa chỉ bổ sung thêm khả năng, chứ không quyết định một kiểu hành vi cố định.
Mèo Maine Coon đa ngón là một lời nhắc rằng những biến đổi nhỏ về di truyền có thể tạo ra khác biệt đáng chú ý mà không làm ảnh hưởng đến sức khỏe hay chất lượng cuộc sống. Những ngón chân thừa không phải là điều cần chỉnh sửa—mà là điều cần hiểu và chăm sóc đúng cách.