Một bản vẽ tinh xảo của họa sĩ Phục hưng Đức Hans Baldung Grien, từng được cho là đã thất lạc suốt nhiều thế kỷ, vừa bất ngờ bị dừng đấu giá tại Paris.

Bức chân dung khắc họa Susanna Pfeffinger — một phụ nữ đạo hạnh ở Strasbourg được thực hiện bằng kỹ thuật bút bạc trên giấy, dự kiến sẽ được đưa ra đấu giá tại Hôtel Drouot.

Các chuyên gia ước tính tác phẩm có thể đạt mức giá khoảng 3,5 triệu đô la, nhờ vào độ hiếm và vị thế của Baldung, người từng là học trò của Albrecht Dürer.

Tuy nhiên, cơ quan chức năng Pháp đã tuyên bố bức vẽ là “Báu vật quốc gia” và áp đặt lệnh cấm xuất khẩu trong 30 tháng, buộc Beaussant Lefèvre & Associés cùng phòng tranh Cabinet de Bayser phải hoãn cuộc đấu giá vào phút chót.

Về tác phẩm

Tác phẩm được phát hiện lại này thể hiện chân dung bán thân của Susanna Pfeffinger ở góc nhìn ba phần tư, đội một loại mũ truyền thống, trên nền giấy màu be nhạt. Khác với những hình tượng phù thủy nổi tiếng của Baldung, bức chân dung này khắc họa một người phụ nữ giàu có và mộ đạo, được thể hiện với độ chính xác cao bằng kỹ thuật bút bạc — một phương pháp khó, đòi hỏi sự tinh tế và gần như không thể sửa sai.

Số lượng tác phẩm của Baldung còn lại rất hạn chế. Chỉ khoảng 250 bản vẽ được biết đến, trong đó chỉ có khoảng 12 tác phẩm sử dụng bút bạc. Phần lớn hiện thuộc các bảo tàng công, khiến bất kỳ tác phẩm nào thuộc sở hữu tư nhân đều trở nên vô cùng quý hiếm.

Bức vẽ này đã được gia đình Pfeffinger lưu giữ suốt 5 thế kỷ và từng bị nhầm là tác phẩm của Hans Holbein Trẻ. Sau quá trình giám định kỹ lưỡng của Patrick de Bayser, cùng sự xác nhận từ Christof Metzger (Bảo tàng Albertina) và Dorit Schäfer (Bảo tàng Kunsthalle Karlsruhe), tác giả thật sự đã được xác định là Baldung.

Việc hoãn đấu giá

Arthur De Moras cho biết quyết định của Bộ Văn hóa “ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiến hành phiên đấu giá trong điều kiện bình thường”.

Dù nhận được sự quan tâm lớn từ các nhà sưu tập và bảo tàng quốc tế, bên bán hiện có kế hoạch thương lượng trực tiếp với cơ quan chức năng Pháp nhằm có thêm thời gian xử lý tương lai pháp lý của tác phẩm một cách thận trọng và hợp lý.

Lệnh cấm xuất khẩu vào phút chót cho thấy tầm quan trọng đặc biệt của bức vẽ, không chỉ đối với nước Pháp mà còn trong bối cảnh rộng lớn của nghệ thuật Phục hưng Bắc Âu. Kỹ thuật xử lý đường nét, ánh sáng và bố cục bằng bút bạc của Baldung khiến mỗi phát hiện mới đều trở thành một sự kiện văn hóa đáng chú ý.

Bối cảnh lịch sử

Hans Baldung sinh ra tại Strasbourg và là một nghệ sĩ có ảnh hưởng trong thời kỳ Phục hưng Bắc Âu, nổi tiếng với cả tranh chân dung và các tác phẩm mang tính biểu tượng.

Mối liên hệ với Albrecht Dürer đã góp phần định hình phong cách chính xác của ông, nhưng Baldung cũng phát triển những chủ đề giàu tính tưởng tượng như phù thủy và hình tượng huyền thoại. Bức chân dung mới được phát hiện này lại cho thấy một khía cạnh trầm lắng hơn trong sáng tác của ông, tập trung vào vẻ trang nghiêm và phẩm chất của một cá nhân thay vì một câu chuyện kịch tính.

Triển vọng phía trước

Việc hoãn đấu giá có thể mở ra cơ hội để các tổ chức tại Pháp giữ lại tác phẩm cho công chúng thưởng lãm, phục vụ nghiên cứu và chiêm ngưỡng lâu dài. Đồng thời, sự việc cũng đặt ra câu hỏi về mối quan hệ giữa sở hữu tư nhân và luật bảo tồn di sản quốc gia, cho thấy sự cân bằng mong manh giữa quyền sở hữu, bảo tồn văn hóa và thị trường nghệ thuật toàn cầu.

Cuối cùng, phát hiện này nhắc nhở chúng ta về sức sống bền bỉ của nghệ thuật Phục hưng — vẫn có thể gây bất ngờ và mê hoặc sau hàng thế kỷ. Một tác phẩm từng bị lãng quên nay lại khơi dậy sự quan tâm, nghiên cứu và ngưỡng mộ, chứng minh rằng những di sản văn hóa thường có hành trình vượt xa thời đại của chính người tạo ra chúng.