Hiện tượng El Niño là một hiện tượng khí hậu tái diễn, được đặc trưng bởi sự nóng lên bất thường của vùng biển phía đông Thái Bình Dương – đang đặt ra nhiều thách thức nghiêm trọng đối với nhiều khu vực trên thế giới.
Tại các quốc gia Đông Á như Trung Quốc và Nhật Bản, El Niño thường khiến mùa đông trở nên ấm áp hơn. Trong khi đó, khu vực Đông Nam Á và Úc lại đối mặt với nguy cơ kép: mưa lớn bất thường xen lẫn hạn hán kéo dài.
Úc – một trong những quốc gia xuất khẩu lúa mì hàng đầu thế giới – đang bước vào năm 2023 với tâm thế lo ngại, khi El Niño quay trở lại sau ba năm liên tiếp bị chi phối bởi La Niña. Dự báo cho thấy, đợt El Niño lần này có thể gây ra sự sụt giảm nghiêm trọng trong sản lượng lúa mì, kéo theo ảnh hưởng tiêu cực đến ngành nông nghiệp và nguồn thu xuất khẩu của đất nước.
Cục Kinh tế và Khoa học Nguồn tài nguyên và Nông nghiệp Úc (ABARES) mới đây cảnh báo rằng, hiện tượng El Niño sắp tới có thể khiến năng suất lúa mì giảm mạnh. Tình trạng khô hạn và thiếu độ ẩm trong đất tại nhiều khu vực canh tác đã buộc nông dân phải gieo trồng vụ mùa 2023–2024 trong điều kiện không thuận lợi. Thành bại của mùa vụ hiện nay phụ thuộc rất lớn vào lượng mưa – và đáng tiếc thay, theo dự báo thời tiết, khả năng có được lượng mưa cần thiết đang ngày càng trở nên mong manh.
Thêm vào đó, số liệu mới từ Cục Khí tượng Úc cho thấy tháng 5/2023 vừa qua là tháng 5 khô hạn thứ hai trong lịch sử ghi nhận của nước này, khiến mối lo càng trở nên trầm trọng. Trong bối cảnh sản lượng lúa mì từng đạt kỷ lục ở những năm trước, năm nay con số này dự kiến sẽ giảm khoảng 34%, chỉ còn 26,2 triệu tấn – thấp hơn mức trung bình 10 năm qua.
Không chỉ riêng Úc, nhiều khu vực khác trên thế giới như châu Mỹ và Bắc Phi cũng đang vật lộn với thiệt hại do thời tiết khắc nghiệt gây ra. Ở chiều ngược lại, châu Âu lại đang đón nhận những tín hiệu tích cực: Ủy ban châu Âu dự báo sản lượng lúa mì của khối EU-27 đạt 131,5 triệu tấn – vượt mức trung bình 5 năm gần đây tới 6%. Triển vọng khả quan này đã góp phần kéo giá lúa mì toàn cầu xuống mức thấp nhất trong hơn hai năm qua.
Trước nguy cơ El Niño cận kề, ngành nông nghiệp Úc đang chuẩn bị tinh thần đối mặt với những hệ quả nghiêm trọng. Dự kiến không chỉ sản lượng lúa mì, mà cả đại mạch và hạt cải dầu cũng sẽ giảm sút, điều này sẽ ảnh hưởng sâu rộng tới nền kinh tế Úc cũng như thị trường nông sản toàn cầu.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng, việc đầu tư vào các phương pháp canh tác bền vững, quản lý nguồn nước hiệu quả và đa dạng hóa cây trồng sẽ đóng vai trò then chốt trong việc giảm thiểu rủi ro do El Niño và La Niña gây ra trong tương lai.
