Cây Zamioculcas zamiifolia, hay còn gọi là cây ZZ, là một loại cây cảnh được ưa chuộng bởi lá bóng mượt đẹp mắt và nhu cầu chăm sóc thấp.
Có nguồn gốc từ Đông Phi, cây ZZ nổi tiếng với khả năng chịu đựng trong điều kiện ánh sáng yếu, làm cho nó trở thành lựa chọn lý tưởng cho không gian trong nhà.
Nhưng ngoài vẻ ngoài thu hút và độ bền bỉ, nhiều người tự hỏi liệu cây ZZ có khả năng làm sạch không khí hay không. Liệu loài cây cứng cỏi này có thực sự giúp cải thiện chất lượng không khí trong nhà hoặc văn phòng của bạn? Đây là những gì nghiên cứu cho thấy.
1. Nguồn gốc của nghiên cứu về cây làm sạch không khí
Sự quan tâm đến khả năng lọc không khí trong nhà của cây xanh bắt đầu từ những năm 1980 với Nghiên cứu Không Khí Sạch của NASA. Nghiên cứu này tiết lộ rằng một số loại cây cảnh có thể giúp loại bỏ các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOCs) khỏi không khí trong nhà. Những VOC như benzen, formaldehyde và trichloroethylene thường có mặt trong môi trường sống do các sản phẩm như sơn, chất tẩy rửa và đồ nội thất tổng hợp. Nghiên cứu cho thấy những cây như thường xuân Anh, lưỡi hổ và nhện có thể loại bỏ các chất độc này, khơi dậy sự quan tâm rộng rãi đến việc sử dụng cây xanh như các thiết bị làm sạch không khí tự nhiên. Tuy nhiên, nghiên cứu của NASA được thực hiện trong một môi trường khép kín, được kiểm soát chặt chẽ, không hoàn toàn phản ánh không gian sống thực tế. Đối với các ứng dụng thực tiễn, hiệu quả của cây xanh trong việc cải thiện chất lượng không khí trong nhà một cách rõ rệt vẫn còn là điều gây tranh cãi.
2. Cây ZZ và khả năng làm sạch không khí
Cây ZZ không phải là một trong những cây được nghiên cứu ban đầu bởi NASA, nhưng sự phổ biến ngày càng tăng của nó đã khiến các nhà nghiên cứu cân nhắc liệu cây có khả năng lọc không khí hay không. Giống như các loại cây khác, cây ZZ tham gia vào quá trình quang hợp, qua đó hấp thụ carbon dioxide và giải phóng oxy, góp phần làm tươi mới không khí trong nhà. Một số nghiên cứu hạn chế cho thấy cây ZZ có thể lọc một số VOC nhất định như benzen và toluen, thường xuất hiện trong các sản phẩm gia dụng như chất tẩy rửa, chất kết dính và khói thuốc lá. Mặc dù nó không đứng đầu danh sách các cây có khả năng lọc không khí, sự hiện diện của nó vẫn có thể góp phần tạo ra một môi trường trong nhà khỏe mạnh hơn, đặc biệt khi được kết hợp với các loại cây khác.
3. Cây ZZ giúp cải thiện độ ẩm trong nhà
Dù khả năng lọc VOC có hạn chế, cây ZZ vẫn có thể góp phần nâng cao chất lượng không khí trong nhà bằng cách giải phóng độ ẩm qua quá trình thoát hơi nước. Trong quá trình này, cây thải hơi nước qua lá, giúp cải thiện độ ẩm trong không gian sống khô ráo. Điều này đặc biệt có lợi trong các phòng có điều hòa không khí hoặc hệ thống sưởi, nơi độ ẩm thường giảm xuống, dẫn đến tình trạng da khô, vấn đề hô hấp và các cảm giác khó chịu khác. Tăng độ ẩm thông qua các loại cây như cây ZZ là một cách tự nhiên, nhẹ nhàng để duy trì độ ẩm trong không khí. Khi được kết hợp với các cây khác, quá trình thoát hơi nước của cây ZZ có thể nâng cao độ ẩm trong không khí, tạo ra một môi trường trong nhà thoải mái và cân bằng hơn.
4. Cây ZZ có thực sự lọc không khí không?
Mặc dù cây có thể loại bỏ VOCs, nhưng tác động tổng thể của một cây đơn lẻ trong một căn phòng thông thường là khá nhỏ. Theo các nghiên cứu gần đây, một phòng sẽ cần một số lượng cây rất lớn—có thể là hàng chục, thậm chí hàng trăm—để tạo ra sự khác biệt đáng kể trong việc loại bỏ các chất ô nhiễm trong điều kiện thực tế.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là cây ZZ không có giá trị trong việc tạo ra một môi trường sống khỏe mạnh hơn. Mỗi cây đều góp phần cải thiện chất lượng không khí trong nhà ở một mức độ nhỏ, nhưng tốt nhất là coi cây xanh như một phần trong cách tiếp cận toàn diện để cải thiện chất lượng không khí. Hệ thống thông gió hợp lý, máy lọc không khí và vệ sinh thường xuyên vẫn là những phương pháp hiệu quả hơn để nâng cao chất lượng không khí trong nhà. Nhưng việc sở hữu những loại cây như cây ZZ mang lại giá trị thẩm mỹ và tâm lý mà nhiều người cảm thấy thích thú.
5. Lợi ích bảo trì thấp cho sức khỏe và tâm lý
Ngoài khả năng lọc không khí, cây ZZ còn mang lại lợi ích sức khỏe gián tiếp thông qua tác động tâm lý của nó. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng cây xanh trong nhà giúp giảm căng thẳng, cải thiện tâm trạng và tăng năng suất làm việc. Cây ZZ, đặc biệt, là lựa chọn tuyệt vời cho những người muốn tận hưởng lợi ích của cây xanh nhưng không có nhiều thời gian hoặc kinh nghiệm để chăm sóc các loại cây đòi hỏi cao. Yêu cầu ánh sáng thấp và khả năng chịu đựng khi bị bỏ quên đôi chút khiến cây ZZ trở thành lựa chọn phù hợp cho hầu hết mọi không gian trong nhà.
Hơn nữa, tiếp xúc với các loại cây như cây ZZ có thể giúp cải thiện khả năng tập trung và giảm lo âu, nâng cao sức khỏe tâm lý trong các không gian như nhà ở hoặc văn phòng. Những lợi ích tâm lý này, dù không liên quan trực tiếp đến chất lượng không khí, vẫn đóng góp vào một môi trường trong nhà lành mạnh hơn.
6. Cách chăm sóc cây ZZ
Cây ZZ khá dễ chăm sóc, phù hợp với những ai đang tìm kiếm một loại cây xanh ít tốn công. Dưới đây là một vài mẹo để giúp cây phát triển tốt:
• Ánh sáng:
Mặc dù cây ZZ chịu được ánh sáng yếu, nhưng cây sẽ phát triển tốt nhất dưới ánh sáng gián tiếp hoặc vừa phải.
• Nước:
Cây ZZ có khả năng chịu hạn và chỉ cần tưới nước mỗi 2 đến 3 tuần. Hãy để đất khô hoàn toàn giữa các lần tưới để tránh thối rễ.
• Đất:
Đất trồng thoát nước tốt là lý tưởng, vì cây không thích nằm trong đất ẩm lâu.
• Nhiệt độ:
Cây ZZ thích nhiệt độ trong nhà ở mức trung bình, từ 65-75°F (18-24°C).
Thực hiện các hướng dẫn chăm sóc đơn giản này sẽ giúp cây ZZ của bạn luôn khỏe mạnh và mang lại lợi ích cho không gian sống trong nhiều năm tới. Mặc dù cây ZZ có thể không cải thiện chất lượng không khí trong nhà một cách đáng kể, nhưng nó vẫn góp phần nhỏ vào việc làm sạch không khí thông qua các quá trình tự nhiên như giải phóng ôxy và thoát hơi nước.
Sự hiện diện của cây còn làm tăng độ ẩm trong nhà, giúp cải thiện sức khỏe đường hô hấp trong môi trường khô ráo, đồng thời mang lại lợi ích tâm lý đáng kể giúp tăng cường cảm giác hạnh phúc. Với vẻ đẹp, khả năng thích nghi cao và nhu cầu chăm sóc thấp, cây ZZ là lựa chọn hấp dẫn cho cả người mới bắt đầu và những người đam mê cây xanh. Việc bổ sung cây ZZ vào không gian sống của bạn mang lại vẻ đẹp thẩm mỹ và những lợi ích sức khỏe tinh tế, khiến nó trở thành lựa chọn đáng cân nhắc, dù mục tiêu chính của bạn có phải là lọc không khí hay không.
