Khái niệm về sách đã phát triển mạnh mẽ qua hàng thiên niên kỷ, từ những tấm đất sét và cuộn giấy cói cho đến những tập sách đóng lại mà chúng ta biết ngày nay.

Cuộc tìm kiếm cuốn sách cổ nhất thế giới không chỉ là cuộc tìm kiếm những ghi chép sớm nhất mà còn là hành trình đi sâu vào lịch sử, văn hóa và tri thức của loài người.

Trong khi việc định nghĩa "cuốn sách cổ nhất" có thể phức tạp do nhiều định nghĩa và hình thức khác nhau, một số văn bản cổ đại nổi bật là những cột mốc đáng chú ý trong lịch sử văn học của loài người.

Định nghĩa "Sách"

Trước khi đi sâu vào các ví dụ cụ thể, điều quan trọng là phải định nghĩa thế nào là sách. Theo truyền thống, sách là tập hợp các tờ giấy viết hoặc in được đóng lại với nhau dọc theo một cạnh và được bọc giữa các lớp bìa bảo vệ. Tuy nhiên, các văn bản cổ thường không phù hợp với định nghĩa hiện đại này. Các văn bản đầu tiên được khắc trên nhiều vật liệu khác nhau, bao gồm đá, đất sét, kim loại và giấy cói, và có nhiều dạng như bảng, cuộn và bản thảo. Để xác định cuốn sách lâu đời nhất, chúng tôi xem xét bất kỳ tập hợp tài liệu viết nào truyền tải một câu chuyện hoặc khối lượng kiến ​​thức đáng kể.

Sử thi Gilgamesh: Tác phẩm văn học vĩ đại đầu tiên

Một trong những tác phẩm văn học lâu đời nhất được biết đến là "Sử thi Gilgamesh", có nguồn gốc từ Lưỡng Hà cổ đại vào khoảng năm 2100 TCN. Bài thơ sử thi này, được ghi lại trên các tấm đất sét bằng chữ hình nêm, kể về câu chuyện của Gilgamesh, vị vua bán huyền thoại của Uruk, và hành trình tìm kiếm sự bất tử của ông. Sử thi đề cập đến các chủ đề phổ quát như tình bạn, tình trạng con người và hành trình tìm kiếm ý nghĩa, khiến nó trở thành nền tảng của văn học cổ đại.

Các tấm bia khắc "Sử thi Gilgamesh" không được đóng lại với nhau như một cuốn sách hiện đại, nhưng chúng đại diện cho một trong những nỗ lực sớm nhất được biết đến để biên soạn một câu chuyện toàn diện. Phiên bản đầy đủ nhất được tìm thấy trong thư viện của Ashurbanipal, vị vua vĩ đại cuối cùng của Đế chế Tân Assyria, ở Nineveh.

The Pyramid Texts: Pious and Funerary Writings

Một ứng cử viên khác cho danh hiệu cuốn sách lâu đời nhất là "Pyramid Texts", một bộ sưu tập các văn bản sùng đạo của Ai Cập cổ đại có niên đại khoảng năm 2400–2300 TCN. Những văn bản này được khắc trên tường của các kim tự tháp và lăng mộ và nhằm mục đích bảo vệ và hướng dẫn các pharaoh ở thế giới bên kia. Không giống như hình thức tường thuật của "Sử thi Gilgamesh", "Pyramid Texts" bao gồm các câu thần chú, lời cầu nguyện và câu thần chú, phục vụ cho mục đích nghi lễ.

"Pyramid Texts" là một trong những văn bản sùng đạo lâu đời nhất trên thế giới và cung cấp những hiểu biết vô giá về tín ngưỡng và thực hành của người Ai Cập cổ đại. Cuối cùng, chúng phát triển thành "Coffin Texts" và sau đó là "Book of the Dead", được viết trên giấy cói và đặt trong các ngôi mộ để hỗ trợ người đã khuất ở thế giới bên kia.

Kinh Kim Cương: Sách in cổ nhất

Khi thảo luận về cuốn sách cổ nhất trong bối cảnh các văn bản in, "Kinh Kim Cương" giữ một vị trí quan trọng. Được in vào năm 868 CN trong thời nhà Đường ở Trung Quốc, đây được coi là cuốn sách in cổ nhất còn tồn tại trên thế giới. "Kinh Kim Cương" là một kinh Phật, được dịch từ tiếng Phạn sang tiếng Trung, và nhấn mạnh vào việc thực hành vô chấp và bản chất ảo tưởng của sự tồn tại.

Cuốn sách được phát hiện vào đầu thế kỷ 20 tại Hang động Mạc Cao ở Đôn Hoàng, một địa điểm Phật giáo cổ xưa dọc theo Con đường tơ lụa. "Kinh Kim Cương" là một ví dụ điển hình về kỹ thuật in khắc gỗ thời kỳ đầu, một kỹ thuật đã cách mạng hóa việc truyền bá kiến ​​thức và đặt nền tảng cho sự phát triển sau này của máy in ở châu Âu.

Ebers Papyrus: Một chuyên luận y khoa

Một văn bản cổ khác có giá trị lịch sử to lớn là "Ebers Papyrus", một loại giấy cói y khoa của Ai Cập có niên đại khoảng năm 1550 TCN. Tài liệu đồ sộ này chứa đựng nhiều thông tin về nhiều phương pháp y khoa, phương pháp chữa bệnh và chẩn đoán khác nhau, cung cấp cái nhìn thoáng qua về kiến ​​thức y khoa tiên tiến của Ai Cập cổ đại.

"Ebers Papyrus" được đặt theo tên của nhà Ai Cập học người Đức Georg Ebers, người đã có được nó vào thế kỷ 19. Không giống như các văn bản tường thuật và tôn giáo được đề cập trước đó, giấy cói này đóng vai trò là ví dụ ban đầu về một tài liệu khoa học chuyên ngành, minh họa cho sự đa dạng của các tác phẩm viết cổ đại.

Cuộc tìm kiếm để xác định cuốn sách cổ nhất trên thế giới tiết lộ bức tranh phong phú của lịch sử loài người và mong muốn bền bỉ ghi lại và truyền đạt kiến ​​thức. Từ những câu chuyện sử thi của Gilgamesh đến những câu thần chú ngoan đạo của Văn bản Kim tự tháp, và từ trí tuệ được in của "Kinh Kim cương" đến kiến ​​thức y khoa của "Sách giấy cói Ebers", những văn bản cổ này không chỉ là di tích của quá khứ mà còn là nền tảng mà nền văn minh hiện đại dựa trên. Chúng nhắc nhở chúng ta về di sản chung của chúng ta và cuộc tìm kiếm hiểu biết bất tận tiếp tục thúc đẩy nhân loại tiến lên phía trước.