Với khoảng 400 tỷ con chim đang sinh sống trên hành tinh này, sự đa dạng và số lượng lông vũ thực sự đáng kinh ngạc.
Những màu sắc, hoa văn và hình dạng đáng kinh ngạc của lông vũ trông giống như một tác phẩm nghệ thuật tự nhiên.
Tuy nhiên, có nhiều bí mật hấp dẫn về lông vũ mà mọi người có thể chưa biết.
1. Chim: Loài vật duy nhất có lông vũ
Chim là loài động vật duy nhất có lông vũ. Trong khi các loài khác có thể bay (ví dụ như dơi), đẻ trứng (ví dụ như thằn lằn) hoặc xây tổ (ví dụ như sóc), thì không loài nào có lông vũ. Điều này làm cho loài chim thực sự khác biệt.
2. Lông vũ có trước chim
Lông vũ không bắt nguồn từ chim. Các nhà khoa học tin rằng nhiều loài khủng long có lông vũ hoặc lông tơ giống lông vũ, cho thấy chim là loài khủng long thời hiện đại. Ban đầu, lông vũ có thể được sử dụng để cách nhiệt hoặc trang trí hơn là để bay. Theo thời gian, khi khủng long tiến hóa thành chim, lông vũ thích nghi với việc bay.
3. Sự đa dạng về số lượng lông vũ
Số lượng lông vũ khác nhau giữa các loài chim. Chim hót nhỏ thường có từ 1.500 đến 3.000 lông vũ. Chim ăn thịt, giống như diều hâu, có từ 5.000 đến 8.000 lông vũ, trong khi thiên nga có thể có tới 25.000 lông vũ. Chim ruồi có ít nhất, với khoảng 1.000 lông vũ, trong khi chim cánh cụt có lớp lông vũ dày nhất, với khoảng 100 lông vũ trên một inch vuông.
4. Lông vũ so với xương
Lông vũ nặng hơn xương chim. Xương chim nhẹ và chủ yếu rỗng, hỗ trợ cho việc bay. Ở một số loài chim, xương chỉ chiếm 5% tổng trọng lượng cơ thể, nghĩa là lông vũ chiếm một phần đáng kể trọng lượng của chúng.
5. Lông vũ và Tóc: Tương tự nhưng khác nhau
Cả lông vũ và tóc người đều được tạo thành từ keratin, một loại protein dạng sợi cũng có trong móng tay, sừng và móng vuốt. Tuy nhiên, lông vũ phức tạp hơn, phân nhánh thành các cấu trúc phức tạp. Những chiếc lông vũ phức tạp nhất có một trục rỗng ở giữa, với các nhánh gọi là râu, sau đó chia thành các sợi tơ. Thiết kế phức tạp này tạo ra lớp lông mịn, khí động học cho chim.
6. Kiểm soát lông
Chim điều khiển lông của chúng bằng các cơ nhỏ trong nang lông. Trong quá trình tán tỉnh, các cơ này kiểm soát sự lan rộng của lông để thu hút bạn tình. Trong thời tiết lạnh, chúng co lại để giữ ấm cho chim. Các cơ này cũng giúp tăng diện tích bề mặt để bay tốt hơn.
7. Bảy loại lông vũ
Chim có bảy loại lông vũ khác nhau: lông cánh, lông đuôi, lông viền (bao phủ cơ thể và xác định hình dạng), lông tơ, lông bán tơ (để cách nhiệt), lông tơ (để cách nhiệt thêm) và lông cứng (bảo vệ mắt và mặt).
8. Kỳ quan khí động học
Lông cánh là kỳ quan khí động học thực sự. Nhẹ và linh hoạt, nhưng mạnh mẽ, chúng giúp chim cất cánh, bay lượn, hạ cánh trên những cành cây mỏng manh và di cư hàng ngàn dặm. Mỗi loài có một bộ lông và cánh phù hợp với nhu cầu bay của chúng.
9. Lông vũ đa năng
Lông vũ có nhiều mục đích khác ngoài việc bay. Chúng đóng vai trò như áo mưa, tấm chắn nắng, áo khoác cách nhiệt, áo giáp và trang phục thời trang. Lông vũ bảo vệ chim khỏi thời tiết xấu, gai và côn trùng, đồng thời cũng chống thấm nước, ngụy trang và thu hút bạn tình.
10. Lông vũ mang nước
Gà gô cát trống, có nguồn gốc từ vùng sa mạc Tây Nam Châu Phi, sử dụng lông bụng đặc biệt để mang nước về tổ cho gà con.
11. Cách nhiệt vô song
Lông tơ cung cấp khả năng cách nhiệt đặc biệt. Nằm giữa lông ngoài và da của chim, chúng tạo thành một lớp chặt, nhẹ giúp giữ nhiệt.
12. Lông đuôi dài nhất
Loài chim có lông đuôi dài nhất là gà đuôi dài Nhật Bản, được lai tạo thông qua chọn lọc nhân tạo. Lông đuôi của chúng có thể dài tới 6 đến 7 mét, với lông dài nhất được ghi nhận là 12,5 mét. Nếu đặt trên ban công của tòa nhà bốn tầng, lông đuôi của chúng có thể chạm tới mặt đất.
13. Màu sắc của lông vũ
Màu sắc của lông vũ được tạo ra bởi nhiều yếu tố. Melanin tạo ra lông vũ màu đen hoặc nâu sẫm, khỏe hơn và chống mài mòn và vi khuẩn tốt hơn. Porphyrin tạo ra lông vũ màu đỏ, nâu, hồng và xanh lá cây. Các sắc tố thực vật như carotenoid tạo ra các sắc thái đỏ, cam và vàng. Các loài chim ăn carotenoid từ thực vật hoặc con mồi sẽ có màu lông tương ứng, chẳng hạn như màu hồng của chim hồng hạc từ tảo và giáp xác.
14. Màu sắc cấu trúc
Không phải tất cả màu lông đều đến từ sắc tố. Một số, như lông họng óng ánh của chim ruồi, là kết quả của keratin khúc xạ ánh sáng. Các sắc thái của màu xanh lam được tạo ra bởi các túi khí nhỏ trong keratin, loại bỏ các bước sóng đỏ và vàng, để lại màu xanh lam chiếm ưu thế.
15. Màu sắc và giao phối
Màu lông thường ảnh hưởng đến sự thành công trong giao phối. Chim sẻ nhà trống có bộ lông đỏ nhất có nhiều bạn tình hơn, có thể báo hiệu sức sống và sức khỏe. Ở chim nhạn chuồng mái, chim trống có lông đuôi dài hơn hấp dẫn hơn. Đối với chim công, sức hấp dẫn được xác định bởi màu lông, chiều dài đuôi và khả năng phô diễn.
16. Âm nhạc từ lông vũ
Một số loài chim sử dụng lông vũ của chúng để tạo ra âm thanh. Chim lùn đực cọ xát lông cánh đặc biệt với tốc độ cao để tạo ra âm thanh giống như tiếng đàn violin, thu hút con cái.
17. Tầm quan trọng của việc chải chuốt
Việc chải chuốt lông vũ rất quan trọng đối với chim. Nó giúp giảm thiểu ký sinh trùng, loại bỏ bụi bẩn, giữ cho lông mềm mại và đảm bảo sự liên kết thích hợp để cách nhiệt, chống thấm nước và bay. Chim sử dụng dầu từ tuyến đuôi để duy trì lông vũ. Cú và chim bồ câu không có tuyến này sử dụng lông vũ chuyển thành bột cho cùng mục đích.
18. Trang điểm cho chim hồng hạc
Chim hồng hạc sử dụng dầu tiết ra từ tuyến đuôi, hấp thụ carotenoid, để tăng cường màu hồng của chúng. Chúng bôi dầu này lên cơ thể, làm cho lông của chúng thậm chí còn sáng hơn.
19. Thay lông
Chim thường xuyên rụng và thay lông mới thông qua quá trình thay lông để đối phó với tình trạng hao mòn và hư hỏng. Tùy thuộc vào loài, quá trình này có thể diễn ra hàng năm hoặc thường xuyên hơn, hoặc rụng tất cả lông cùng một lúc hoặc theo kiểu so le.
