Với sự phổ biến ngày càng tăng của xe năng lượng mới, nhiều người tự hỏi: liệu chúng có thực sự thân thiện với môi trường hơn so với xe chạy nhiên liệu không? Năm 2023, tổng số xe năng lượng mới được bán ra trên toàn cầu đã đạt 14,28 triệu, chiếm 22%.
Riêng tại Trung Quốc, tỷ lệ này đã vượt quá 50%, nghĩa là cứ hai chiếc xe mới bán ra thì có một chiếc là xe năng lượng mới. Vậy lượng khí thải cacbon của xe năng lượng mới thấp hơn xe chạy nhiên liệu đến mức nào?
Theo nghiên cứu từ toàn bộ chu kỳ sản xuất, sử dụng và tái chế, lượng khí thải cacbon của xe chạy nhiên liệu khoảng 1,5 lần so với xe năng lượng mới, và khoảng cách này sẽ còn mở rộng khi tỷ lệ năng lượng sạch tăng lên.
Ô tô là một nguồn phát thải cacbon quan trọng. Tại Trung Quốc, lượng phát thải từ ngành giao thông chiếm 7,5%, trong đó xe chạy nhiên liệu là nguồn đóng góp chính. Một trong những lợi thế lớn nhất của xe năng lượng mới là không phát thải khí thải. Theo số liệu từ Công ty Điện lực Sơn Đông, xe năng lượng mới có thể giảm 9,78 kg khí CO2 khi di chuyển 100 km. Giả sử 6 triệu xe năng lượng mới di chuyển 1.000 km mỗi tháng, lượng khí thải cacbon giảm được mỗi năm là 7,04 triệu tấn, tương đương với lượng phát thải trung bình hàng năm của gần 1 triệu người. Trong số các loại xe năng lượng mới, xe điện thuần túy đạt hiệu quả giảm khí thải cacbon tốt nhất. Nghiên cứu cho thấy xe điện thuần túy giảm 21,38% lượng khí thải cacbon so với xe chạy nhiên liệu, trong khi xe hybrid sạc điện chỉ giảm 5,40%.
Ngoài ra, quãng đường đi càng dài, lợi thế về môi trường của xe năng lượng mới càng rõ rệt. Kế hoạch hành động ô tô ít cacbon của Trung Quốc năm 2021 cho thấy "74%" lượng khí thải cacbon trong ngành xe du lịch đến từ giai đoạn sử dụng, vì vậy sau khi sử dụng lâu dài, xe năng lượng mới thân thiện môi trường hơn so với xe chạy nhiên liệu.
Từ khai thác nguyên liệu, sản xuất, sử dụng đến tái chế, tổng lượng phát thải cacbon của xe năng lượng mới thấp hơn so với xe chạy nhiên liệu. Ví dụ, các nghiên cứu ở Brazil chỉ ra rằng lượng khí thải cacbon của xe điện thuần túy trong suốt vòng đời là 151g/km, trong khi đó xe chạy nhiên liệu thải ra 291g/km, gần gấp đôi. Các nghiên cứu ở Mỹ cũng cho thấy xe chạy nhiên liệu thải ra 260g/km trong suốt vòng đời, trong khi xe năng lượng mới chỉ thải ra 180g/km.
Tuy nhiên, trong giai đoạn sản xuất, lượng khí thải cacbon của xe chạy nhiên liệu lại thấp hơn. Nguyên nhân chính là quy trình sản xuất pin của xe năng lượng mới phát sinh lượng khí thải cao hơn. Nhưng nếu xét từ góc độ cả vòng đời, lượng phát thải của xe năng lượng mới vẫn thấp hơn nhiều so với xe chạy nhiên liệu.
Giai đoạn tái chế cũng rất quan trọng. Hiện nay, lượng khí thải cacbon của xe năng lượng mới sau khi hủy bỏ chiếm 4,5% toàn bộ chu kỳ sống của chúng. Nhưng tái chế pin có thể giảm khí thải trong sản xuất tới 34%. Tính đến tháng 10 năm 2023, Trung Quốc đã xây dựng hơn 10.000 điểm tái chế pin để thúc đẩy tái chế và xử lý thân thiện môi trường.
Một số người lo lắng rằng xe năng lượng mới vẫn phụ thuộc vào điện từ nhiệt điện. Đúng là hiện tại “69,95%” lượng điện của Trung Quốc đến từ than đá. Nhưng ngay cả như vậy, mức tiêu thụ năng lượng của xe năng lượng mới vẫn thấp hơn 42% so với xe chạy nhiên liệu. Đồng thời, tỷ lệ năng lượng sạch ở Trung Quốc đang tăng nhanh, với năng lượng tái tạo hiện chiếm hơn 30%, dự kiến đạt 25% vào năm 2030 và 80% vào năm 2060. Chính phủ cũng đã đưa ra các chính sách để đẩy mạnh phát triển năng lượng mặt trời, năng lượng gió, năng lượng hạt nhân và thúc đẩy ứng dụng năng lượng hydro.
Ngoài điện hóa, ô tô chạy năng lượng hydro cũng thu hút sự chú ý. Mật độ năng lượng của hydro cao gấp 3,2 lần xăng và không phát thải cacbon, được xem là nguồn năng lượng sạch tối ưu. Nhật Bản hiện dẫn đầu trong lĩnh vực năng lượng hydro, với Toyota sở hữu 6.000 bằng sáng chế, chiếm một nửa thế giới. Trung Quốc cũng đang nỗ lực xây dựng 428 trạm nạp hydro, giữ vị trí số một thế giới. Dự kiến đến năm 2035, số lượng trạm nạp hydro sẽ vượt 5.000, trong khi tốc độ tăng trưởng sản xuất và doanh số xe pin nhiên liệu hydro đã vượt 70%.
Dù xét về khí thải trực tiếp hay toàn chu kỳ sống, xe năng lượng mới đều thân thiện với môi trường hơn xe chạy nhiên liệu. Với sự phát triển của công nghệ tái chế pin và năng lượng sạch, lợi thế này sẽ ngày càng mở rộng.
Trong tương lai, năng lượng hydro có thể trở thành một lựa chọn mới, nhưng hiện tại, xe điện thuần túy vẫn là giải pháp tối ưu. Vậy bạn sẽ chọn xe năng lượng mới hay mong đợi sự phổ biến của năng lượng hydro? Hãy cùng thảo luận!