Sợi dây gắn kết giữa chúng ta và thú cưng thật đặc biệt. Chúng ta trò chuyện, chăm sóc và đôi khi còn chia sẻ những bí mật với chúng.
Nhưng bạn đã bao giờ tự hỏi liệu chúng có thực sự hiểu những gì ta nói hay cảm nhận không?
Những nghiên cứu gần đây đã làm sáng tỏ thế giới đầy thú vị của nhận thức và giao tiếp ở thú cưng, cho thấy rằng những người bạn lông xù này có thể hiểu chúng ta nhiều hơn ta từng nghĩ.
Chó: bậc thầy ngôn ngữ
Chó từ lâu đã được biết đến là người bạn trung thành của con người, và khả năng hiểu ngôn ngữ của chúng càng củng cố thêm sợi dây gắn kết đặc biệt này.
Rico, chú Border Collie thiên tài:
Năm 2004, tạp chí Science Magazine đã công bố một nghiên cứu về Rico, một chú chó Border Collie có thể ghi nhớ 200 từ. Đáng kinh ngạc hơn, Rico vẫn có thể nhận diện và lấy đúng món đồ theo tên gọi nhiều tuần sau khi được dạy, thể hiện trí nhớ và khả năng nhận thức vượt trội.
Nhạy cảm với ngôn ngữ:
Năm 2019, các nhà nghiên cứu tại Đại học Sussex phát hiện rằng chó có thể phân biệt các từ có âm sắc khác nhau một cách tinh tế. Tiến sĩ Holly Root-Gutteridge cho biết, khả năng ngôn ngữ này, vốn được cho là chỉ có ở con người, thực tế cũng tồn tại ở loài chó.
Khả năng tiếp thu từ vựng:
Theo nhà tâm lý học Stanley Coren từ Đại học British Columbia, một chú chó trung bình có thể học được khoảng 165 từ.
Mèo có thể không phản ứng nhiều như chó khi nghe con người nói, nhưng điều đó không có nghĩa là chúng không hiểu.
Một nghiên cứu của tiến sĩ Atsuko Saito tại Đại học Sophia, Tokyo đã chứng minh rằng mèo có thể nhận diện được tên của mình, ngay cả khi từ đó được phát âm với tông giọng giống như các từ khác. Trong số 16 chú mèo tham gia nghiên cứu, có 9 con phản ứng rõ rệt bằng cách chuyển động khi nghe chủ gọi tên.
Mèo được ước tính có thể hiểu 25-30 từ, một con số khiêm tốn so với chó, nhưng vẫn đủ để cho thấy chúng không hề "phớt lờ" lời nói của con người.
Đọc hiểu cử chỉ:
Một nghiên cứu công bố trên Frontiers in Psychology cho thấy ngay cả những chú chó hoang chưa qua huấn luyện cũng có thể hiểu được động tác chỉ tay của con người để tìm kiếm phần thưởng. Điều này chứng minh rằng chó có khả năng tự nhiên trong việc giải mã hành vi và tín hiệu của con người.
Trí tuệ cảm xúc:
Chó cực kỳ nhạy bén với cảm xúc của con người. Một nghiên cứu từ Đại học Bari Aldo Moro, Ý phát hiện rằng khi tiếp xúc với hình ảnh khuôn mặt người thể hiện giận dữ, sợ hãi hoặc hạnh phúc, nhịp tim của chó tăng lên rõ rệt. Điều này cho thấy chúng có phản ứng mạnh mẽ trước cảm xúc của con người.
Dù thường được xem là lạnh lùng và độc lập, mèo thực tế vẫn rất nhạy bén với tâm trạng của chủ nhân.
Một nghiên cứu đăng trên Animal Cognition phát hiện rằng mèo có thể điều chỉnh hành vi dựa trên nét mặt của chủ nhân. Khi thấy chủ mỉm cười, mèo có xu hướng cọ vào người, kêu rừ rừ hoặc nhảy lên lòng để thể hiện sự thân mật.
Dù đã có nhiều khám phá về cách thú cưng hiểu con người, nhưng vẫn còn rất nhiều điều bí ẩn chưa được giải đáp. Cả chó và mèo đều dựa vào tín hiệu ngôn ngữ và phi ngôn ngữ để giao tiếp với con người, dù phương thức thể hiện của chúng có phần khác biệt.
Đối với những người nuôi thú cưng, những nghiên cứu này khẳng định điều mà chúng ta luôn cảm nhận: lời nói, cử chỉ và cảm xúc đều là công cụ quan trọng giúp xây dựng mối quan hệ sâu sắc hơn với những người bạn bốn chân.
Dù đó là một chú chó vẫy đuôi khi nghe giọng nói vui vẻ, hay một chú mèo lặng lẽ cuộn tròn bên cạnh chủ vào những lúc tĩnh lặng, mọi tương tác nhỏ đều nhắc nhở chúng ta về sợi dây gắn kết đáng kinh ngạc giữa con người và động vật.
Khi khoa học tiếp tục khám phá những điều kỳ diệu trong mối quan hệ này, có một điều chắc chắn: thú cưng của chúng ta đang lắng nghe, quan sát và phản hồi theo những cách đặc biệt mà đôi khi chúng ta chưa từng nhận ra.