Hiểu về căng thẳng

Căng thẳng là một phần tất yếu của cuộc sống, nhưng tác động của nó lên cơ thể có thể rất sâu sắc.

Theo tiến sĩ Caroline Apovian, một chuyên gia hàng đầu tại trung tâm quản lý dinh dưỡng và cân nặng ở Boston, nhiều người lầm tưởng rằng căng thẳng trực tiếp gây ra tăng cân.

Thực tế, vấn đề nằm ở cách con người phản ứng với căng thẳng. Khi đối mặt với áp lực, không ít người tìm đến thực phẩm như một cơ chế đối phó, dẫn đến việc tiêu thụ nhiều calo hơn thay vì có sự thay đổi trao đổi chất trực tiếp do căng thẳng gây ra.

phản ứng hormone

Phản ứng này từng mang lại lợi ích trong thời xa xưa, giúp con người phản ứng nhanh với những tình huống nguy hiểm đến tính mạng. Tuy nhiên, trong thế giới hiện đại, nơi mà những áp lực thường vô hình—như hạn chót công việc hay vấn đề cá nhân—phản ứng này có thể dẫn đến những thói quen không lành mạnh. Như tiến sĩ Apovian chỉ ra, nhiều người có xu hướng tìm đến thực phẩm, đặc biệt là các món nhiều đường và nhiều chất béo, để tìm kiếm cảm giác an yên.

Thực phẩm như một lối thoát

Sự liên kết giữa thức ăn và cảm giác nhẹ nhõm về mặt tâm lý là vô cùng mạnh mẽ. Việc tiêu thụ một số loại thực phẩm nhất định có thể kích hoạt hệ thống thưởng của não bộ, mang lại sự giải tỏa tạm thời khỏi lo âu. Dù điều này có thể đem đến sự dễ chịu trong chốc lát, nhưng nó cũng có thể tạo ra vòng lặp ăn uống vô thức mỗi khi căng thẳng. Một người có thể không nhận ra rằng mình đang tìm đến đồ ăn không phải vì đói mà là để xoa dịu những cảm xúc đang dâng trào.

Hiểu đúng về sự thật

Trái với quan niệm phổ biến, mức cortisol cao không trực tiếp khiến việc giảm cân trở nên khó khăn hơn. Tiến sĩ Apovian nhấn mạnh rằng khi thói quen ăn uống trở lại bình thường, cân nặng tăng lên trong giai đoạn căng thẳng thường có thể được giảm đi. Tuy nhiên, nếu hành vi ăn uống theo cảm xúc kéo dài trong một thời gian dài, cơ thể có thể thiết lập một.

Điểm cân nặng mới cao hơn, đòi hỏi nỗ lực lớn hơn để thay đổi thói quen đã ăn sâu.

Cách đối phó lành mạnh

Để kiểm soát căng thẳng mà không cần dựa vào thực phẩm, tiến sĩ Apovian khuyến nghị nên tìm đến những phương pháp thay thế lành mạnh hơn. Việc tham gia các hoạt động thể chất như tập thể dục có thể là một cách hữu hiệu để giải tỏa áp lực, mang lại lợi ích cả về tinh thần lẫn thể chất. Đối với một số người, thực hành thiền định hoặc chánh niệm cũng có thể mang lại hiệu quả đáng kể, giúp họ kết nối lại với cơ thể và tâm trí theo cách tích cực hơn.

Tìm kiếm sự cân bằng

Điều quan trọng là phải nhận thức được mối liên hệ giữa căng thẳng và thói quen ăn uống. Dù việc tìm đến thực phẩm có thể mang lại cảm giác nhẹ nhõm tức thời, nhưng xây dựng những cơ chế đối phó lành mạnh sẽ đem lại lợi ích lâu dài. Bằng cách tập trung vào vận động và thực hành chánh niệm, mỗi người có thể định hình một cách tiếp cận cân bằng hơn trong việc kiểm soát căng thẳng, từ đó dẫn đến sức khỏe tốt hơn.