Loài tê giác trắng phương Bắc đang đứng bên bờ vực tuyệt chủng, khi chỉ còn lại hai cá thể cái duy nhất trên thế giới.
Hai cá thể cuối cùng này, Najin và Fatu, hiện đang sinh sống tại Khu bảo tồn Ol Pejeta ở Kenya, nơi chúng được bảo vệ nghiêm ngặt khỏi sự đe dọa của những kẻ săn trộm
Con đực cuối cùng của loài, Sudan, đã qua đời vào tháng 3 năm 2018, khiến cho tê giác trắng phương bắc chính thức không còn khả năng sinh sản tự nhiên. Dù hai cá thể cái vẫn còn tồn tại trong môi trường nuôi nhốt, nhưng hy vọng về sự sinh sản tự nhiên của loài đã hoàn toàn khép lại.
Loài tê giác trắng phương Bắc đang trên bờ vực tuyệt chủng
Hiện nay, chỉ còn lại hai cá thể cái cuối cùng trên thế giới. Hai cá thể này, Najin và Fatu, đang được bảo vệ nghiêm ngặt tại Khu bảo tồn Ol Pejeta ở Kenya nhằm tránh khỏi sự đe dọa của những kẻ săn trộm. Con đực cuối cùng của loài, Sudan, đã qua đời vào tháng 3 năm 2018, khiến cho tê giác trắng phương Bắc chính thức không thể sinh sản theo cách tự nhiên.
Từng phát triển mạnh mẽ trên khắp vùng Trung Phi, tê giác trắng phương Bắc có mặt ở các quốc gia như Uganda, Sudan, Chad và Cộng hòa Trung Phi. Tuy nhiên, nạn săn trộm để lấy sừng đã đẩy loài này đến bờ vực tuyệt chủng. Xung đột vũ trang và bất ổn chính trị tại Trung Phi vào những năm 1970 và 1980 đã gây ra tổn thất nặng nề đối với số lượng cá thể trong tự nhiên. Đến năm 2008, loài này bị tuyên bố tuyệt chủng ngoài tự nhiên, chỉ còn lại tám cá thể sống trong môi trường nuôi nhốt. Một số được nuôi dưỡng tại các vườn thú ở Cộng hòa Séc và California.
Năm 2009, một nỗ lực cuối cùng nhằm cứu lấy loài đã được thực hiện khi bốn cá thể tê giác trắng phương Bắc – hai con đực và hai con cái – được chuyển đến Khu bảo tồn Ol Pejeta ở Kenya. Hy vọng rằng môi trường tự nhiên hơn sẽ kích thích chúng sinh sản. Tuy nhiên, dù đã có nhiều nỗ lực, không có cá thể con nào được sinh ra, và một con đực đã qua đời vì cơn đau tim vào năm 2013. Đến khi Sudan, con đực cuối cùng, qua đời vào năm 2018, khả năng sinh sản tự nhiên chính thức không còn nữa.
Hiện nay, chỉ còn lại hai cá thể tê giác trắng phương Bắc, cả hai đều là con cái. Cơ hội sống sót của chúng trong tự nhiên gần như không còn. Các nhà bảo tồn đang tìm kiếm những phương pháp sinh sản nhân tạo, bao gồm thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), để cố gắng duy trì giống loài. Mặc dù một số tín hiệu khả quan đã xuất hiện, con đường phục hồi vẫn còn rất dài và đầy thách thức.
Tương lai của loài tê giác trắng phương Bắc vẫn còn là một dấu hỏi lớn. Các chuyên gia đang nỗ lực phát triển kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm và sử dụng tê giác trắng phương Nam làm mẹ mang thai hộ để duy trì phôi thai của loài tê giác trắng phương Bắc. Một số phôi thai đã được tạo ra bằng cách sử dụng trứng của hai cá thể cái còn lại và tinh trùng được lưu trữ từ những con đực trước đây. Dù chỉ là một bước nhỏ, đây vẫn là một tiến bộ quan trọng trong nỗ lực phục hồi loài.
Dù chưa thể chắc chắn liệu tê giác trắng phương Bắc có thể thoát khỏi bờ vực tuyệt chủng hay không, nhưng các nỗ lực bảo tồn vẫn tiếp tục không ngừng. Tình hình vô cùng cấp bách, nhưng với sự tiến bộ của khoa học công nghệ, hy vọng vẫn còn. Tuy nhiên, để có thể khôi phục loài, cần có sự hỗ trợ tài chính dồi dào, hợp tác quốc tế và những nỗ lực bảo tồn không ngừng nghỉ. Mục tiêu cuối cùng là đưa tê giác trắng phương Bắc trở lại môi trường tự nhiên, nhưng hành trình này đòi hỏi rất nhiều thời gian và nguồn lực.
Mỗi năm trôi qua, tương lai của loài tê giác trắng phương Bắc ngày càng trở nên mong manh. Dẫu vậy, các nhà khoa học và chuyên gia bảo tồn vẫn không từ bỏ hy vọng. Loài tê giác trắng phương Nam, một họ hàng gần của tê giác trắng phương Bắc, từng đứng bên bờ tuyệt chủng nhưng đã phục hồi thành công, mang lại một tia sáng hy vọng. Nếu các điều kiện thuận lợi được đáp ứng, một ngày nào đó, tê giác trắng phương Bắc có thể hồi sinh.
Cứu lấy một loài
Khi hai cá thể tê giác trắng phương Bắc cuối cùng tiếp tục sống những ngày tháng cuối đời trong khu bảo tồn, cả thế giới vẫn đang dốc sức trong cuộc chiến cứu lấy loài động vật hùng vĩ này. Cuộc đua với thời gian đang diễn ra, và sự tồn vong của loài phụ thuộc vào những nỗ lực không ngừng nghỉ của các nhà bảo tồn, nhà khoa học và tất cả những người đang cống hiến cho sứ mệnh bảo vệ thiên nhiên.