Sao Kim, thường được gọi là "người chị song sinh xấu xa" của Trái Đất, mang đến một sự tương phản rõ rệt với hành tinh của chúng ta dù có kích thước tương đương.

Với nhiệt độ bề mặt đủ cao để nung chảy chì cùng những đám mây dày đặc chứa axit sulfuric, môi trường khắc nghiệt của Sao Kim từ lâu đã làm say mê các nhà khoa học.

Một số người từng giả định rằng Sao Kim có thể đã từng mát mẻ hơn, với những đại dương nước lỏng. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy hành tinh này có lẽ chưa bao giờ có những điều kiện cần thiết để duy trì sự sống.

Một phân tích mới về thành phần khí quyển của Sao Kim chỉ ra rằng phần bên trong của nó cực kỳ khô cằn, phát hiện này thách thức ý tưởng rằng hành tinh này từng có các đại dương nước lỏng. Nước lỏng được xem là yếu tố trọng yếu cho sự khởi nguồn của sự sống.

"Điều này không hoàn toàn loại trừ khả năng có sự sống, nhưng nó loại bỏ khả năng sự sống tương tự Trái Đất", Tereza Constantinou, tác giả chính của nghiên cứu từ Đại học Cambridge, giải thích.

Câu hỏi liệu Sao Kim có từng thích hợp cho sự sống—hoặc liệu những đám mây axit của nó có thể vẫn chứa đựng sự sống—đã trở thành chủ đề trọng tâm trong ngành khoa học hành tinh. Một số nhà khoa học lập luận rằng Sao Kim có thể từng giống Trái Đất trước khi rơi vào hiệu ứng nhà kính không kiểm soát, trong khi những người khác tin rằng Sao Kim chưa bao giờ phù hợp với sự sống.

Constantinou lưu ý rằng vào thời kỳ đầu của quá trình hình thành, bề mặt Sao Kim có thể bị bao phủ bởi những đại dương magma khổng lồ. Nếu chúng nguội đi nhanh chóng, hơi nước có thể đã ngưng tụ thành các đại dương nước lỏng. Quá trình này cũng sẽ giữ nước bên trong magma đang kết tinh, tạo nên một phần lõi giàu nước mà sau này có thể được phun trào bởi các hoạt động núi lửa.

"Hãy nhìn vào các vụ phun trào núi lửa trên Trái Đất; chúng giải phóng lượng lớn hơi nước, hầu hết là hơi nước", Constantinou nói.

Tuy nhiên, nếu magma của Sao Kim nguội đi chậm hơn, hơi nước có thể đã ở lại trong khí quyển thay vì bị giữ lại bên trong hành tinh. Trong trường hợp này, các vụ phun trào núi lửa sẽ không trở thành nguồn nước đáng kể.

Trong một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Astronomy, Constantinou và nhóm nghiên cứu của cô đã phân tích thành phần hóa học của khí quyển Sao Kim để xác định lượng nước bên trong hành tinh. Họ phát hiện rằng tốc độ các chất thoát ra khỏi khí quyển của Sao Kim tương ứng với tốc độ được bổ sung từ hoạt động núi lửa. Quan trọng là, lượng nước được bổ sung từ các vụ phun trào núi lửa rất ít, cho thấy phần bên trong của Sao Kim cũng cực kỳ khô cằn.

"Sự thiếu nước trong các vụ phun trào núi lửa phản ánh sự khô cằn của nội thất Sao Kim", Constantinou giải thích.

Các phát hiện này mạnh mẽ gợi ý rằng Sao Kim có lẽ chưa bao giờ có các đại dương nước lỏng, và do đó chưa bao giờ trải qua một khí hậu thích hợp cho sự sống như định nghĩa truyền thống.

Kết luận này có thể sớm được kiểm chứng thêm. Sứ mệnh DaVinci sắp tới của NASA, dự kiến sẽ triển khai trong thế kỷ này, sẽ bay qua Sao Kim và thả một tàu thăm dò xuống bề mặt của nó.

Constantinou nhấn mạnh rằng việc giải quyết câu hỏi này sẽ giúp các nhà thiên văn học hoàn thiện phương pháp tìm kiếm các hành tinh ngoài hệ Mặt Trời có thể ở được. "Trái Đất và Sao Kim cung cấp một phòng thí nghiệm tuyệt vời để nghiên cứu cách mà khả năng sống được phát triển hoặc biến mất", cô nói.