Một nghiên cứu gần đây đã phát hiện ra rằng bộ não con người có thể nhận diện cấu trúc cơ bản của ngôn ngữ viết gần như ngay lập tức, cho phép chúng ta tiếp thu lượng thông tin khổng lồ từ điện thoại thông minh một cách nhanh chóng

Bằng cách quan sát hoạt động não bộ của 36 tình nguyện viên, các nhà khoa học phát hiện rằng con người có thể nhận biết cấu trúc câu chỉ trong 125 mili giây – khoảng thời gian tương đương với một cái chớp mắt.

Tốc độ này ngang với khả năng xử lý cảnh quan thị giác của não bộ, một kỹ năng quan trọng giúp con người quan sát và định hướng môi trường xung quanh.

Nghiên cứu được công bố vào ngày 23 tháng 10 trên tạp chí Science Advances, làm sáng tỏ cách bộ não con người mã hóa ngôn ngữ. Theo giáo sư ngôn ngữ học và tâm lý học Liina Pylkkänen từ Đại học New York, việc nghiên cứu cách não xử lý thông tin bằng văn bản mang lại những hiểu biết độc đáo về bản chất của ngôn ngữ – đặc biệt là những yếu tố không liên quan đến lời nói.

Pylkkänen chỉ ra rằng nghiên cứu về ngôn ngữ nói thường gặp nhiều thách thức do quá trình phát âm đòi hỏi não bộ phải chuyển hóa ngôn ngữ thành chuỗi hoạt động thần kinh tuần tự để hình thành lời nói. Điều này khiến việc nghiên cứu đặc điểm ngôn ngữ trở nên khó khăn hơn, do phải xem xét cả các yếu tố liên quan đến phát âm.

Để khắc phục trở ngại này, các nhà nghiên cứu đã sử dụng một kỹ thuật không xâm lấn có tên Từ não đồ (MEG), sử dụng trường từ để theo dõi hoạt động điện của não. Trong thí nghiệm, các tình nguyện viên nhìn vào một cấu trúc câu ba từ hiển thị trên màn hình trong 300 mili giây. Sau đó, một tập hợp từ thứ hai xuất hiện – hoặc giống hệt, hoặc có thay đổi nhỏ so với tập đầu tiên. Nhiệm vụ của người tham gia là xác định xem hai câu có khớp nhau hay không.

Kết quả quét não cho thấy hoạt động tăng mạnh ở vỏ não thái dương trái – khu vực quan trọng trong quá trình hiểu ngôn ngữ – khi người tham gia quan sát các câu có cấu trúc rõ ràng, so với các cụm từ vô nghĩa. Đáng chú ý, phản ứng này xảy ra chỉ trong 125 mili giây.

Những câu có đầy đủ chủ ngữ, động từ và tân ngữ như "Y tá lau vết thương" tạo ra phản ứng nhanh nhất, vượt trội so với những cụm danh từ đơn lẻ như "Tim, phổi, gan". Ngoài ra, bộ não cũng nhanh chóng nhận diện những câu vô nghĩa như "Vết thương lau y tá", cho thấy nó có khả năng áp dụng kiến thức ngôn ngữ để đánh giá ý nghĩa gần như ngay lập tức.

Bà nhấn mạnh rằng dù kiến thức về cú pháp mang tính trừu tượng, bộ não vẫn có thể tiếp nhận nó một cách dễ dàng khi có kích thích phù hợp.

Các nghiên cứu trong tương lai sẽ tiếp tục khám phá những loại cấu trúc câu mà não bộ có thể phát hiện nhanh đến vậy, cũng như xem liệu chúng có tương đồng với những mẫu câu đầu tiên con người học từ thời thơ ấu hay không. Ngoài ra, các nhà khoa học cũng muốn xác định xem cơ chế xử lý hình ảnh và các kích thích thị giác khác có giống với cách bộ não giải mã ngôn ngữ hay không.