Đối với các bậc cha mẹ có con nhỏ, bữa ăn thường là cuộc chiến quen thuộc, đi kèm với nước mắt, căng thẳng và sự từ chối ăn một số món nhất định.
Tuy nhiên, một nghiên cứu mới từ ba trường đại học hàng đầu tại Anh cho thấy thói quen biếng ăn của trẻ chủ yếu do yếu tố di truyền, chứ không phải cách nuôi dạy.
Nghiên cứu do các nhà khoa học từ Đại học College London (UCL), Đại học King’s College Luân Đôn (KCL) và Đại học Leeds thực hiện, đã phân tích thói quen ăn uống của hơn 2.000 cặp song sinh sinh ra tại Anh vào năm 2007. Bằng cách so sánh các cặp song sinh cùng trứng (có 100% vật chất di truyền giống nhau) với các cặp song sinh khác trứng (chỉ chia sẻ khoảng 50% gene), nhóm nghiên cứu có thể tách biệt tác động của di truyền và môi trường.
Kết quả cho thấy các cặp song sinh cùng trứng có xu hướng biếng ăn giống nhau hơn đáng kể so với song sinh khác trứng. Điều này chứng tỏ yếu tố di truyền đóng vai trò quan trọng trong sự e dè của trẻ khi thử món mới. Đáng chú ý, xu hướng biếng ăn đạt đỉnh điểm vào khoảng 7 tuổi và dần giảm bớt khi trẻ bước vào giai đoạn dậy thì.
Dù di truyền là yếu tố chính, nghiên cứu cũng nhấn mạnh vai trò của môi trường, đặc biệt trong những năm đầu đời. Loại thực phẩm mà trẻ tiếp xúc tại nhà cũng như cách bày biện bữa ăn có thể ảnh hưởng đến thói quen biếng ăn của trẻ trong giai đoạn tập đi. Việc cho trẻ làm quen với nhiều loại thực phẩm từ sớm có thể giúp giảm nguy cơ duy trì thói quen biếng ăn đến giai đoạn trưởng thành.
Abigail Pickard, nhà nghiên cứu tâm lý phát triển trẻ em tại Đại học Aston, chia sẻ với CNN rằng biếng ăn là hiện tượng “khá phổ biến” ở trẻ. Trong một nghiên cứu gần đây, bà phát hiện khoảng 16% trẻ em từ 3 đến 5 tuổi tại Anh có dấu hiệu biếng ăn.
Để khắc phục tình trạng này, Pickard khuyến nghị cha mẹ nên giữ bầu không khí thoải mái và tích cực trong bữa ăn. Bà nhấn mạnh rằng không nên biến việc ăn uống thành cuộc chiến hay dùng món ăn yêu thích làm phần thưởng để khuyến khích trẻ ăn món khác, vì điều này có thể tạo ra cảm giác tiêu cực với thực phẩm. Thay vào đó, việc cha mẹ làm gương bằng cách ăn uống lành mạnh và thường xuyên giới thiệu nhiều món ăn khác nhau sẽ giúp trẻ mở rộng khẩu vị theo thời gian.
Tiến sĩ Moritz Herle, trưởng nhóm nghiên cứu, nhấn mạnh rằng biếng ăn không chỉ gây căng thẳng cho trẻ mà còn tạo áp lực cho cả gia đình. Những phát hiện này mang đến sự an ủi cho các bậc phụ huynh, chứng minh rằng biếng ăn phần lớn là do di truyền chứ không phải lỗi của cha mẹ. Tuy nhiên, việc can thiệp sớm trong giai đoạn đầu đời vẫn có thể tạo ra sự khác biệt đáng kể.
Với góc nhìn mới này, cha mẹ có thể gạt bỏ cảm giác tội lỗi, tập trung vào việc xây dựng môi trường ăn uống vui vẻ, hỗ trợ con vượt qua giai đoạn biếng ăn, đồng thời giúp trẻ phát triển thói quen ăn uống cân bằng hơn.