Mặc dù sống trong những môi trường rất khác nhau, con người vẫn bị hấp dẫn bởi cá heo khi bơi cùng chúng và tìm hiểu về chúng. Sự kết nối này có thể bắt nguồn từ những điểm tương đồng giữa chúng ta và loài cá heo.

Cá heo, giống như con người, có bộ não lớn so với kích thước cơ thể và sống thành các nhóm xã hội với những mối quan hệ bền chặt, lâu dài.

Chúng nổi tiếng với hành vi hợp tác và khả năng làm việc nhóm. Để hiểu rõ hơn về lý do tại sao cá heo cư xử như vậy, chúng tôi đã tham vấn ý kiến các chuyên gia và tìm hiểu những phát hiện mới nhất. Hãy đọc tiếp để khám phá những lý do hấp dẫn đằng sau hành vi của loài vật này.

1. Cá heo có thể gọi tên nhau

Cá heo được biết đến với tiếng huýt đặc trưng, những âm thanh độc đáo mà mỗi cá thể tạo ra để tự nhận diện. Những tiếng huýt này rất khác nhau và các cá thể cá heo khác có thể nhận biết, phản hồi lại chúng. Nghiên cứu của Laela Sayigh, một chuyên gia về giao tiếp của cá heo tại Viện Hải dương học Woods Hole, cho thấy khi những con cá heo hoang dã nghe thấy tiếng huýt của một người bạn thân, chúng có xu hướng phản ứng mạnh hơn.

Những tiếng huýt đặc trưng này bắt đầu hình thành khi cá heo được khoảng sáu tháng tuổi. Thú vị hơn, cá heo còn có thể bắt chước tiếng huýt của nhau để giao tiếp hoặc thu hút sự chú ý của một cá thể cụ thể. Vì cá heo sống thành các nhóm lớn, liên kết chặt chẽ, khả năng nhận biết từng cá thể là điều then chốt giúp duy trì các mối quan hệ xã hội dài lâu. Nghiên cứu còn chỉ ra rằng cá heo có thể nhớ tiếng huýt của một người bạn cũ trong nhiều thập kỷ sau lần gặp cuối cùng.

2. Cá heo có tính cách riêng

Cá heo, giống như con người, thể hiện nhiều kiểu tính cách khác nhau. Những cá thể táo bạo thường đóng vai trò trung tâm hơn trong nhóm xã hội, hình thành các mối quan hệ mạnh mẽ hơn so với các cá thể hướng nội. Ngoài ra, một nghiên cứu về cá heo mũi chai hoang dã chỉ ra rằng những đặc điểm tính cách này duy trì ổn định trong suốt cuộc đời của một con cá heo.

Dù hướng nội hay hướng ngoại, cá heo vẫn giữ nguyên những đặc điểm này từ khi còn nhỏ cho đến lúc trưởng thành. Những hành vi nhất quán này giúp chúng điều hướng trong cấu trúc xã hội phức tạp của mình, bằng cách hiểu cách các kiểu tính cách khác nhau tương tác và xây dựng mối quan hệ.

3. Cá heo giao tiếp qua xúc giác

Cá heo không chỉ dựa vào âm thanh để giao tiếp. Chúng không phát âm qua miệng mà sử dụng lỗ thở và các túi khí liên kết. Điều thú vị là cá heo không dùng tai để nghe dưới nước. Thay vào đó, chúng nghe qua các rung động trên xương hàm, những rung động này truyền thông tin trực tiếp đến não của chúng.

4. Cá heo sử dụng công cụ

Cá heo không chỉ thông minh mà còn sáng tạo trong việc giải quyết vấn đề, sử dụng công cụ để hỗ trợ trong môi trường tự nhiên. Một ví dụ nổi bật về việc sử dụng công cụ của cá heo đến từ một nhóm cá heo ở Úc, chúng thực hiện hành vi gọi là sponging. Nhóm này dùng bọt biển để bọc quanh mỏ, nhằm bảo vệ chúng khi tìm thức ăn trên đáy biển.

Một ví dụ khác về việc sử dụng công cụ là cá heo đã được quan sát thấy sử dụng vỏ ốc biển để bắt mồi. Chúng đưa mỏ vào trong miệng vỏ, rồi nhấc lên khỏi mặt nước để lắc mạnh, khiến mồi rơi ra ngoài, thể hiện sự sáng tạo và tháo vát.

Những hành vi này chứng minh rằng cá heo có khả năng sáng tạo và thích nghi theo những cách độc đáo, thường chỉ thấy ở từng cá thể trong nhóm. Điều này phản ánh trí thông minh và kỹ năng giải quyết vấn đề đáng nể của loài vật này.

5. Cá heo phối hợp với con người

Cá heo trên khắp thế giới đã học cách hợp tác với con người, đặc biệt trong các hoạt động đánh cá. Ở những khu vực như Tây Ban Nha và Ý, cá heo bơi quanh các trại cá, giúp tập hợp cá gần các bè nuôi hàu hay vẹm nổi trên mặt nước.

Chúng cũng hợp tác với nhau để đánh cắp cá từ lưới và dường như thích giao tiếp với các cá thể cá heo khác sử dụng các kỹ thuật săn mồi tương tự. Những hành vi học hỏi xã hội này cho phép cá heo chia sẻ những chiến lược thành công với đồng loại của mình.

Cá heo lặn xuống để báo hiệu vị trí của cá, giúp con người biết chỗ để thả lưới. Sau khi lưới được thả, cá heo tận dụng những con cá bị rối loạn mà thoát ra ngoài, hưởng lợi từ mẻ lưới.