Các đợt sóng lạnh mạnh đã quét qua miền trung và miền đông Trung Quốc ngay sau khi mùa đông bắt đầu.
Trong khi đó, Hội nghị Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu năm 2021 tại Glasgow tập trung vào việc giảm phát thải như carbon dioxide để giải quyết vấn đề nóng lên toàn cầu.
Hiểu về các đợt sóng lạnh trong bối cảnh nóng lên toàn cầu
Tình huống này có vẻ mâu thuẫn, đặt ra những câu hỏi như tại sao cần phải kiểm soát hiện tượng nóng lên toàn cầu và liệu mùa đông ấm hơn có dễ chịu hơn không. Liệu các đợt sóng lạnh mạnh có phải là bằng chứng chống lại hiện tượng nóng lên toàn cầu không? Trên thực tế, các đợt sóng lạnh và hiện tượng nóng lên toàn cầu này không mâu thuẫn với nhau. Hiện tượng nóng lên toàn cầu phản ánh xu hướng nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng lên, mặc dù từng năm vẫn có thể có những biến động lạnh và ấm, bao gồm cả các đợt sóng lạnh mạnh. Trong bối cảnh nóng lên toàn cầu, các sự kiện thời tiết khắc nghiệt như nắng nóng, hạn hán, lũ lụt, bão và các đợt sóng lạnh đang trở nên thường xuyên và dữ dội hơn. Các sự kiện lạnh cực đoan không phải là hiếm gặp trên toàn cầu trong những năm gần đây.
Hiện tượng nóng lên toàn cầu tiếp tục nổi lên như một xu hướng phổ biến. Theo Tuyên bố về Khí hậu Toàn cầu năm 2020 của Tổ chức Khí tượng Thế giới, năm 2020 được xếp hạng trong số ba năm ấm nhất được ghi nhận. Năm năm từ 2016 đến 2020 và thập kỷ từ 2011 đến 2020 là những năm ấm nhất được ghi nhận. Kể từ những năm 1980, mỗi thập kỷ liên tiếp đều nóng hơn thập kỷ trước, dựa trên dữ liệu có từ năm 1850.
Tại sao các hiện tượng cực lạnh vẫn xảy ra
Vậy tại sao các hiện tượng cực lạnh vẫn xảy ra và đôi khi với cường độ tăng lên trong bối cảnh nóng lên toàn cầu? Điều này là do hiện tượng nóng lên toàn cầu khiến khí hậu trở nên bất ổn hơn, làm gia tăng các hiện tượng cực lạnh. Các kiểu lưu thông khí quyển toàn cầu đã thay đổi và tương tác giữa đại dương và khí quyển ảnh hưởng đến khí hậu địa phương. Ngoài ra, sự nóng lên của Bắc Cực là một yếu tố quan trọng. Bắc Cực đang nóng lên với tốc độ gấp 2-3 lần tốc độ toàn cầu, khiến nơi đây trở thành khu vực nhạy cảm nhất với biến đổi khí hậu. Xu hướng nóng lên làm suy yếu xoáy cực Bắc Cực, khiến không khí lạnh tách ra và di chuyển về phía nam, làm giảm đáng kể nhiệt độ ở các khu vực bị ảnh hưởng.
Một số người có thể cho rằng việc nới lỏng các nỗ lực kiểm soát hiện tượng nóng lên toàn cầu có thể khiến mùa đông ấm hơn và bớt khắc nghiệt hơn. Tuy nhiên, ý tưởng này là không thực tế. Sách Xanh về Biến đổi Khí hậu Trung Quốc (2021) chỉ ra rằng mặc dù các hiện tượng cực lạnh ở Trung Quốc đã giảm tần suất, nhưng cường độ của chúng vẫn không hề suy yếu. Điều này làm nổi bật bản chất kép của hiện tượng nóng lên toàn cầu, mang lại cả nhiệt độ cực cao và cực thấp.
Tần suất ngày càng tăng của các hiện tượng thời tiết cực đoan đóng vai trò như một lời cảnh báo về những tác động và rủi ro rộng khắp do biến đổi khí hậu gây ra đối với các hệ sinh thái và xã hội loài người. Để giải quyết những thách thức này, cần phải tăng cường các biện pháp phòng ngừa và thích ứng để giảm thiểu những tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu.
Trong bối cảnh nóng lên toàn cầu, các xã hội và cá nhân thường đánh giá thấp nhu cầu chuẩn bị cho các sự kiện giá lạnh khắc nghiệt. Những sự kiện này có thể làm gián đoạn cuộc sống và sản xuất hàng ngày, đòi hỏi phải chú ý đáng kể. Các nỗ lực nên tập trung vào việc tăng cường các chiến lược ứng phó, cải thiện sự phối hợp khẩn cấp và thúc đẩy chia sẻ thông tin hiệu quả để giảm thiểu các tác động bất lợi. Nghiên cứu sâu hơn về các cơ chế đằng sau các sự kiện giá lạnh khắc nghiệt, cũng như cải thiện các hệ thống cảnh báo sớm và đánh giá tác động của khí hậu, là điều cần thiết để quản lý rủi ro thiên tai tốt hơn.
Hiện tại, các biện pháp phòng ngừa tác động của nhiệt độ mùa đông thấp phải tiếp tục. Các nhà dự báo dự đoán hoạt động không khí lạnh sẽ tăng vào tháng 1 và tháng 2, với nhiều khu vực miền trung và miền đông Trung Quốc có khả năng sẽ trải qua nhiệt độ lạnh hơn mức trung bình và các đợt giá lạnh khắc nghiệt định kỳ. Chính quyền địa phương nên luôn cảnh giác, đảm bảo nguồn cung cấp năng lượng như than, điện, dầu và khí đốt, đồng thời chuẩn bị cho những thách thức về giao thông trong mùa du lịch. Các nỗ lực phòng cháy chữa cháy tăng cường ở các khu vực thành thị, nông thôn và rừng cũng là điều cần thiết trong giai đoạn này.
